category image

Science says: zwarte humor helpt bij depressiviteit

vrouwen lachend om donkere humor

We kunnen niet ontkennen dat ons leven er momenteel best wel deprimerend uitziet, toch? Van lockdown naar vrijheid en weer terug naar lockdown; de afgelopen tijd is niet per se bevorderlijk geweest voor onze mentale gesteldheid. Uit onderzoek van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) blijkt dan ook dat bijna één op de zes Nederlanders boven de twaalf jaar het afgelopen halfjaar psychische problemen ondervond, als gevolg van de coronacrisis. Met name jongeren tussen de 18 en 25 jaar voelden zich somber en depressief. Nou, daar kan ik mij helemaal in vinden. Want steeds minder contact met de buitenwereld en maar weinig perspectief, daar wordt toch geen mens vrolijker van? De afgelopen maanden heb ik me zó vaak somber en eenzaam gevoeld door alle maatregelen dat ik soms echt even niet wist waar ik het zoeken moest.

Iets dat mij in dit soort moeilijke situaties altijd wel een beetje op de been houdt is humor. En dan met name zwarte humor. Hoe rotter ik me voel, hoe botter m’n grappen worden. Vaak gaan deze grappen over mezelf en mijn eigen problemen. Soms schrik ik van m’n eigen hardheid maar het helpt echt: het gevoel dat ik nog steeds in staat ben om te lachen werkt helend. Ook het internet biedt hierbij vaak troost. Door m’n tranen heen kan ik namelijk nog altijd hardop lachen om allerlei herkenbare memes. Voor de mensen die even niet weten wat ‘memes’ zijn: dat zijn die plaatjes die we overal op social media voorbij zien komen, met korte, toepasselijke en vaak sarcastische teksten.

Uit onderzoek blijkt dan ook dat zwarte humor helpt bij depressiviteit. Psycholoog Umair Akram van de Sheffield Hallam Universiteit in Engeland deed onderzoek naar de invloed van pessimistische memes op depressieve mensen. Akram: ‘Depressieve en niet-depressieve proefpersonen kregen depressieve memes – met grapjes over zelfmoord, leegte, somberheid en wanhoop – maar ook neutrale memes te zien. Van elke meme moesten ze op een vijfpuntschaal aangeven hoe grappig en herkenbaar ze het vonden, of ze het plaatje zouden delen op social media en of het in de smaak zou vallen bij mensen met een depressie.’

Wat bleek: de depressieve proefpersonen vonden de pessimistische memes herkenbaarder en grappiger dan de niet-depressieve proefpersonen. En nog belangrijker: ze dachten – in tegenstelling tot mentaal gezonde mensen- dat de stemming van depressieve lotgenoten ook zou verbeteren na het zien van de memes. Ze zouden de plaatjes daarom ook zeker delen. Volgens Akram wijst dit erop dat depressieve mensen pessimistische memes gebruiken als copingmechanisme voor hun negatieve stemming. Dit is dus precies hoe ik dat ook ervaar. Akram verklaart: ‘Mensen gaan met een andere blik naar hun situatie kijken. Ze vergelijken hun eigen negatieve gedachten en gevoelens met iets wat nóg erger had kunnen zijn. Daardoor voelen ze zich beter.’ Dus hoe kunnen we deze pandemie het beste doorkomen? Juist, door het bekijken van sombere memes. Dat klinkt als een fijne vorm van therapie, toch?

Bron: RTL, Psychologiemagazine

BY Ella van Wilsum
Ella woont met haar hond Sjaan en vriend in Amsterdam. Ze hangt graag met vriendinnen in de lampen, maar in de basis is ze eigenlijk een kluizenaar en negeert ze WhatsApp-berichten. Sporten is een moetje waarvan ze nog geen leuke soort heeft ontdekt, maar filosoferen over de zin van het leven kan ze als de beste.
Afbeelding van Ella van Wilsum