Hollywood-ster Famke Janssen over Netflix-serie Amsterdam Empire
Amsterdam Empire is het recente passieproject van Famke Janssen. De Hollywood-actrice die wij kennen van GoldenEye, de X-Men-films, de Taken-trilogie en nog veel meer, keerde terug op Nederlandse bodem voor haar allereerste Nederlandstalige productie. Wij duiken in de serie én haar ervaringen: hoe voelt het om weer in Nederland te zijn? En wanneer zet ze de producentenpet op? (Want ja, dat is ze ook). Van haar lievelingsdrop tot haar eigen ontworpen kostuumdesigns: dit zijn alle ins en outs.
We gaan even terug naar het begin: het is dinsdagmiddag. Ik krijg een telefoontje van mijn hoofdredacteur: of ik Famke Janssen durf te interviewen. Ik hoor mezelf zeggen: “Ja hoor!” Wat als een rustige dag begint, verandert al snel in een entertainment-lopende band van researchen, mailen en afleveringen kijken. Naarmate het moment dichterbij komt, realiseer ik me dat ik echt een wereldster ga interviewen. Zodra de avondklok slaat, breekt het moment suprême aan: showtime.
Daar zit ik dan, aan de andere kant van een laptopscherm. Met tientallen vragen in mijn hoofd. Ik begin maar met de eerste: waarom zet Famke nu voor het eerst voet in de Nederlandse filmindustrie? Nou, dat heeft alles te maken met de perfecte timing. “We leven nu zo in een andere tijd; in het verleden wilde niemand in Amerika kijken naar series of films met ondertiteling. Dat is nu enorm veranderd door Squid Game. Ik vind Nederlandse projecten zo fantastisch, dus dit is hét moment om zoiets uit te brengen. Zeker met Netflix, dat geeft toch een manier waarop je weet dat het door de hele wereld gezien kan worden,” vertelt Famke. En daar heeft ze zeker gelijk in: of je het nou hebt over de Koreaanse Oscar-winnende film Parasite of de Spaanstalige serie Élite: internationale producties worden steeds populairder. De wereld snakt naar authentieke verhalen, al helemaal als die van de andere kant van de wereld komen. “Net als wij Nederlanders, hebben veel mensen in de wereld een bepaald idee over een land. Daarom vind ik deze serie zo leuk om te doen, want dit is heel authentiek.”
Precies dat echte beeld zien we terug in Amsterdam Empire. In het misdaaddrama duiken we in de glamour en crime in het hart van de Amsterdamse cannabisscene. Alsof we een documentaire kijken, krijgen we een kijkje in het leven van Jack van Doorn (Jacob Derwig), de oprichter van het coffeeshopimperium Jackal. Wanneer zijn affaire met een bekende journaliste (Elise Schaap) aan het licht komt, besluit zijn vrouw Betty (Famke Janssen) hem genadeloos terug te pakken. Verraden en gekwetst kent zij al zijn zwakke plekken – en ze zal niet rusten tot zijn leven een hel is.
De extravagante Betty is héél anders dan Famke
Na het kijken van een aantal afleveringen weet ik het al zeker: die Betty vind ik een fantastisch karakter. Als er iemand in deze serie uitgesproken en extravagant is, dan is het Betty. Met haar kledingstijl en uitspraken, gewoon de manier waarop ze loopt, zegt ze één ding: ik ben een ster. Natuurlijk wil ik weten hoe deze persoonlijkheid tot stand is gekomen. Kwam de inspiratie misschien uit Famke’s jarenlange Hollywoodervaring? Of zat daar iets anders achter? “De inspiratie voor Betty’s personage komt vooral uit de muziekwereld. Hoe die mensen zich kleden en hoeveel aandacht ze naar zichzelf trekken de hele tijd. Betty is natuurlijk een ster in haar hoofd, maar ze had eigenlijk maar één hit in de 90s,” lacht Famke luid. Zij kan het karakter helemaal vormen zoals ze wil: “Als executive producer en Betty’s kostuumdesigner kan ik zoveel invloed uitoefenen op haar personage, veel meer dan ik in het verleden had kunnen doen. Betty wilde gewoon nooit opgroeien. Dat verleden als hitsensatie heeft ze nooit losgelaten, dat zie je ook terug in haar kleding. We kozen voor een kinderlijke manier van kleden. Iets wat heel speels was, net als echte meisjes. Als ik die op straat zie lopen, dan vind ik het zo leuk hoe zij zich kleden alsof elke dag een feestdag is, met die tutu’s, sparkles en alles erop en eraan.”
Over die rol als Betty raakt ze niet uitgepraat. “Het was fantastisch om Betty te spelen,” vertelt ze. “Maar Betty is helemaal niet zoals ik ben. Betty is meer extravagant en extrovert, ik ben meer introvert en verlegen. Wanneer ik een karakter speel, is het voor mij een excuus om in zo’n veilige setomgeving allerlei extreme dingen te doen. Je kan alles zeggen, je aankleden en wat dan ook doen, waar in de echte wereld allemaal consequenties aan zitten. Dat vind ik heerlijk, je krijgt alle toestemming om dat te doen. Om je helemaal uit te leven, zeker omdat ik zo echt niet ben.”
Weer op Hollandse bodem
Als er iets is wat ik me afvraag, dan is het hoe het was om voor het eerst in Nederland te draaien en weer voor een langere tijd in Nederland te wonen. “Ik heb zoveel gemist al die jaren in New York. Dat was een hele lijst, zoals drop, patat met mayonaise en die lekkere schuimtaartjes. Toen ik hier bijna acht maanden had gewoond, had ik me volgegeten aan patat” glimlacht ze. “Echt, zo-vol gegeten aan patat. Ik heb er nog steeds geen genoeg van, maar het heeft wel een beetje geholpen met die ‘verslaving’. En ja, drop. Drop is mijn grootste verslaving, dus daar probeer ik ook echt niet zoveel van mee terug te nemen, want ja: ik eet het gewoon in één keer op. Ik vind het zo lekker.”
Na het spelen in James Bond en naast Liam Neeson in Taken, was het toch even anders om in het Nederlands te gaan acteren. Dit had zij nog nooit eerder gedaan. “Ik ben op mijn 18de weggegaan als model en ben teruggekomen als actrice. En eerlijk? Eigenlijk vond ik het een beetje eng. Ik dacht: ‘Kan ik dat wel? En hoe gaat dat klinken? Hoe wordt het karakter?’, maar het verliep eigenlijk heel erg goed. Mede doordat dit zo’n ander personage werd dan ik ooit daarvoor heb gespeeld.” En dan hebben we het nog niet over de cultuurverschillen. Die Nederlandse werkwijze is heel wat anders dan de Amerikaanse. “Ik ben al zo lang weg uit Nederland. We kwamen erachter dat ik soms anders keek naar bepaalde dingen. Ik begon mij af te vragen: ‘Ben ik nou veranderd? Is het land veranderd? Zijn we allemaal veranderd?’ Die cultuur was soms moeilijk te begrijpen. Natuurlijk ben ik erin opgegroeid, maar door de hele wereld rond te reizen ben ik een soort van wereldmens geworden, in plaats van alleen maar Nederlands. Daardoor werd ik echt geconfronteerd met cultuurverschillen waar ik aan moest wennen. Duh, natuurlijk is er een hoop veranderd. De filmwereld verschilt al per land, en daar kan ik mij over het algemeen wel aanpassen, maar vooral de hele Nederlandse ‘Doe maar normaal, dan doe je al gek genoeg’-mentaliteit vond ik wennen. Dat is niet goed voor acteurs, dat is het omgekeerde van wat wij doen. Dus toen bedacht ik me dat ik niet moest nadenken over hoe mensen over mij denken. Ik ken Betty het beste en dit karakter is vrij extreem, dus ik moest dat advies uit mijn hoofd zetten. ‘Doe maar niet gek’? Ik doe inderdaad gek als Betty. De hele tijd.”
Alle ballen hooghouden op de set
Terwijl we het hebben over Betty en de Nederlandse set, kan ik het niet laten om te kijken naar alle ballen die Famke in de lucht houdt. Actrice, co-costumedesigner én uitvoerend producent. Hoe houdt ze dat allemaal gescheiden? Dat vindt ze totaal niet moeilijk: “Het voelde als een soort thuiskomen. En dat moment dat alles klaar was en samenkwam? Dat was een full circle moment. Ik heb vijftien jaar geleden, de speelfilm Bringing up Bobby geregisseerd, gecoproduceerd en geschreven met Milla Jonovich, dus ik had al ervaring, maar om dat op deze manier te doen… Acteren, en de kostuums, bijna alles, ja, het ging gewoon heel organisch. Ik kom ook natuurlijk uit de modewereld, en kleding is iets waar ik veel tijd aan besteed, dus hoe meer ik in het karakter van Betty begon te zitten, hoe meer ik dacht: ‘Ja, haar kleding moet gewoon een soort karakter worden.’” Dat creatieve stuk beviel haar goed. Het ene moment droeg ze de producentenpet en dacht ze dat de scripts beter konden, het andere moment keek ze naar wat er in de achtergrond stond, of dat er meer diversiteit in de scènes moest komen.
Famke lacht luid als ze terugdenkt aan wat voor haar het leukste van alles was: “En de echte ‘cherry on top of the cake’ was de muziekvideo die we deden. Dat was echt waar ik het meeste naar uitkeek. Elke week werd ik getraind door Vincent Vianen, die alleen maar de beste choreograaf van de wereld is, die ook nog eens Nederlands is. De video ging over Betty toen ze nog jonger was, dus dit was echt dé uitdaging van alle uitdagingen. Ten eerste moest ik zingen, dansen, en alles doen. 20 jaar jonger doen dan ik ben, of nou ja, meer dan ik zelf ben.” Het moest perfect worden, en gelukkig voor haar was Vincent net zo’n perfectionist. “Het moment dat ik nooit zal vergeten, is de eerste keer dat ik met die dansers samen ging dansen. Dat was de dag voordat we het gingen opnemen. En natuurlijk leren zij het in vijf minuten, en – ik ga niet zeggen hoe lang ik erover gedaan heb – maar langer. Dat moment dat alles bij elkaar kwam en ik de energie van die twee professionele dansers achter mij te voelen, dat ik echt dacht van: ‘Wauw, dit is zo mooi. Je werkt ergens aan en dan komt alles zo samen. Echt. Wauw.’”
Dit Nederlandse avontuur smaakt naar meer
“Nu denk ik alleen maar, breng me meer van dit soort dingen. Ik ben klaar om alles te doen,” spreekt Famke vanuit haar hotelkamer in Sofia Bulgarijë. In de film waar ze op dit moment in speelt, doet ze ook haar eigen kostuums, wat nu een creatieve outlet voor haar is. Terwijl ze terugblikt op Amsterdam Empire, kijkt ze trots naar de sterke vrouwenrollen in de serie. “Wat ik zo mooi vind, is hoeveel vrouwelijke personages er zijn en hoe geweldig ze geacteerd worden. Het voelt echt als female empowerment. Dat is iets waar ik altijd achter sta, in mijn rollen die ik kies en hoe ik ben opgegroeid, het is iets wat ik wil meegeven aan de generaties na ons. Dus ik denk dat we daar erg trots op kunnen zijn. Wij vrouwen moeten hard blijven vechten, en daarom zie je hierin zoveel goede actrices. En hoe leuk was het dat we samen (Famke, Elise Schaap, Jade Olieberg en Romana Vrede) op de cover van ELLE stonden?”
Dat onderwerp wil ze doortrekken in haar verdere carrière. “Amsterdam Empire is zoiets authentiek Nederlands. We maken het niet voor de internationale markt om te scoren, maar om ons land te laten zien. Deze verhalen vind ik heel mooi om te maken. En ja, ik ben natuurlijk Nederlands: ik heb nog een paspoort, ik ben hier geboren en getogen, dus ja, het lijkt mij erg leuk om te kijken naar welke verhalen er nog te vertellen zijn. Over Nederlandse vrouwen in de geschiedenis, bijvoorbeeld. We zien het nu vooral nog als ‘HIS-story’; de geschiedenis werd altijd geschreven en bedacht door mannen. Wie weet welke verhalen we gemist hebben omdat ze over vrouwen gaan? Er waren voor mij vroeger al zo weinig rolmodellen, dus het is belangrijk om voor ons als vrouwen die verhalen te vertellen. Zodat er meer role models komen waar meisjes naar op kunnen kijken van: ‘Wauw, wat hebben zij toen al gedaan.’”
Daarna richt Famke zich tot mij en vraagt: “Waar komt jouw naam vandaan? Naar welke bijzondere vrouw ben jij vernoemd?” En dan realiseer ik ineens: mijn eerste interview met een grote wereldster is achter de rug. Ja, het was spannend, maar vooral heel leuk. Weer een vinkje op de bucketlist.
