Bruin geworden door de zon? Dat is géén goed teken

Oké, vooruit: we worden allemaal blij van een sun-kissed kleurtje, toch? Maar tijdens een masterclass van Paula Begoun (dé vrouw achter het merk Paula’s Choice) vertelde ze dat zodra je huid verkleurt door de zon, er al schade is ontstaan (!). En wij maar denken dat het pas écht slecht wordt als je verbrandt. Helaas. Het zit dus net even anders. Dat bruine kleurtje? Is eigenlijk een SOS-signaal van je huid. Hoe dat precies zit? Check deze punten maar even.

Bruin worden is eigenlijk een verdedigingsmechanisme

Zodra je huid pigment (melanine) aanmaakt, is dat een teken dat ze zichzelf probeert te beschermen tegen UV-straling. Dus ja, dat zomerse sunkissed tintje? Dat is je huid die keihard aan het werk is om DNA-schade te beperken. Helaas, maar echt waar: niet om je mooier te maken. Jammer hè?

Geen verbranding, dus geen huidschade?

We denken vaak: als ik niet verbrand, dan zit ik safe. Maar ook zonder verbranding beschadigen UV-stralen je huidcellen en collageenstructuur. Onzichtbaar, langzaam en de schade stapelt zich op. En laat dát nou precies het type schade zijn dat zorgt voor huidveroudering en een verhoogd risico op huidkanker.

UV-straling versnelt huidveroudering

Fijne lijntjes, pigmentvlekken, verlies van elasticiteit? Wist je dat zo’n 90% daarvan wordt veroorzaakt door de zon? Niet door ouder worden an sich. Je kunt dus een prachtige anti-rimpelcrème smeren, maar als je geen SPF draagt, is het alsof je een Chanel-jasje combineert met sokken in klittenbandsandalen. Niet echt dé fashioncombi, toch?

“Maar ik word zo mooi bruin!”

Sorry not sorry: dat kleurtje is letterlijk beschadigde huid. Of je nou een zonnebankfan bent of je tan op natuurlijke wijze scoort, het effect op je huidcellen is vrijwel hetzelfde. En dan hebben we het nog niet eens over het verhoogde risico op melanoom, de meest agressieve vorm van huidkanker én een van de meest voorkomende kankersoorten in Nederland. Uit recent onderzoek blijkt dit gewoon 48,2% van de huidkankergevallen te zijn. Best wel shocking. Mooi bruin zijn kán – maar dan liever met een zelfbruiner.

Hoe zit het dan met vitamine D?

Yes, zonlicht stimuleert de aanmaak van vitamine D. Maar je hoeft daar echt niet voor te bakken op het strand. 15 tot 30 minuten buiten zijn met onbedekte handen en gezicht is al genoeg voor je dagelijkse portie. En zelfs dan is het slim om je huid daarna goed te beschermen. In de herfst en winter? Dan kan een supplement een prima oplossing zijn – veilig én zonder rimpels cadeau. Twijfel je of je genoeg binnenkrijgt? Laat dan je bloed checken bij de huisarts en vraag advies.

Zelfs op een bewolkte dag loop je schade op

UV-A-stralen gaan dwars door wolken én glas. Dus ook in de auto, of op een grijze dag, loop je risico. Sterker nog: UV-A dringt dieper door in de huid dan UV-B. Denk aan: schade aan collageen en elastine. Oftewel: hallo rimpels. Oplossing? Ik val geloof ik in herhaling, maar goed: elke dag SPF smeren. Zomer én winter.

“Maar ik heb een kleurtje nodig om me goed te voelen”

Ja echt, ik snap het helemaal. Ik wil ook absoluut niet de boeman zijn, geloof mij. We voelen ons gewoon beter met een ‘ik-ben-net-terug-van-vakantie’ look. Maar test dan verschillende zelfbruiners die bij jouw en je huid passen.  Echt, er zijn fantastische producten tegenwoordig die je geen oranje wortel-look geven. Dus daar hoef je niet bang voor te zijn. Mijn favorieten? De drops van Tan-Luxe of een mousse van Bondi Sands (tip: met handschoen aanbrengen, dan krijg je geen vlekken en restjes op je handen).

“Ik had toch een shirt aan?”

Kleding beschermt niet altijd tegen UV-schade. Je denkt misschien dat je safe bent onder een linnen jurkje of een wit T-shirt, maar tenzij je kleding speciaal gemaakt is met een UV-werende stof, laat het alsnog zonnestralen door. Dunne stoffen bieden nauwelijks bescherming, en natte kleding? Die laat zelfs nóg meer UV-straling door.

UV-beschermende kleding herken je aan het UPF-label (Ultraviolet Protection Factor). UPF 50 betekent dat slechts 1/50e van de straling je huid bereikt. Petten, zonnebrillen en hoeden zijn top, maar vergeet je hals, oren en hoofdhuid niet.

“Als ik zelfbruiner of make-up gebruik, ben ik dan beschermd?”

Helaas, maar Selftan geeft je een tintje, maar ook geen bescherming. Dat bruine laagje is puur voor het uiterlijk – UV-straling trekt zich daar niks van aan. Je kunt er gewoon door verbranden. Of je nou drops, mousse of spray gebruikt: altijd nog een SPF smeren.

En dan make-up. Ja, sommige foundations bevatten SPF 15 of 20, maar tenzij je een volle theelepel op je gezicht smeert en dat doet toch bijna niemand? Behalve TikTokker Meredith Duxbury met zo’n 18 miljoen volgers, alleen zij komt aan die hoeveelheden. Zie het dus als een leuke extra, maar niet als bescherming dat laagje make-up.

“Ik heb een donkere huid, heb ik dan wel SPF nodig?”

Een donkere huid bevat meer melanine, en dat biedt inderdaad wat extra natuurlijke bescherming tegen UV-straling. Maar dat betekent niet dat je immuun bent voor schade. Sterker nog: huidkanker bij mensen met een donkere huid wordt vaak later ontdekt, en dat maakt het juist extra risicovol. Daarnaast zie je bij een donkere huid sneller pigmentverschuivingen zoals donkere vlekjes – en die wil je natuurlijk liever voorkomen dan behandelen. SPF is dus net zo belangrijk, voor elke huidskleur en type. Elke dag. Zonder uitzonderingen.