Scott Peterson: The New Evidence: deze docu moet je zien

Een paar weken geleden schreef ik over Crime+Investigation, de zender die volledig gewijd is aan true crime, en beloofde ik je een seintje te geven zodra er weer iets bijzonders te zien was. Dat moment is daar, want eind oktober staat er een nieuw smulwerk op het programma: Scott Peterson: The New Evidence. Het is een documentaire van vijf uur in drie delen, die een van de meest besproken strafzaken uit de Amerikaanse geschiedenis opnieuw onder de loep neemt aan de hand van nieuw opgedoken bewijs. De vraag die eronder ligt is even simpel als ongemakkelijk: zit de juiste man al ruim twintig jaar vast?

Wie is Scott Peterson en wat gebeurde er met Laci?

Laci Peterson, de echtgenote van Scott, was acht maanden zwanger toen ze op kerstavond 2002 verdween in Modesto, Californië. Terwijl de gemeenschap met het koortsrood op de kaken naar haar zocht, keek de politie al snel naar haar man Scott, en groeide de zaak uit tot een landelijke mediasensatie. In april 2003 werd haar lichaam gevonden in de baai van San Francisco. Ook het lichaam van hun ongeboren zoontje Conner spoelde aan. Scott vertelde dat hij die ochtend van 24 december was gaan vissen, maar dat verhaal werkte in de ogen van de politie eerder tegen dan voor hem. Volgens de aanklagers had hij Laci’s lichaam vanaf zijn vissersboot in de baai gedumpt.

Waarom werd Scott Peterson veroordeeld?

Scott werd al snel de meest gehate man van Amerika, en daar hielp zijn affaire niet bepaald bij. Op een foto van een kerstfeest op 14 december 2002, tien dagen voor Laci’s verdwijning, staat hij met Amber Frey, een vrouw die toen nog niet wist dat Scott getrouwd was, maar dat even terzijde. Een jury in San Mateo County verklaarde hem in november 2004 schuldig aan de moord op zowel zijn vrouw Laci als hun ongeboren zoon Conner. In 2005 kreeg hij de doodstraf, maar in december 2021 werd die omgezet in levenslang zonder kans op vrijlating. Het Hooggerechtshof van Californië had de doodstraf namelijk geschrapt vanwege problemen bij de selectie van de juryleden, maar liet de veroordeling zelf staan. Opvallend is dat de zaak volledig op indirect bewijs rustte. Ook een voormalig federaal aanklager erkent dat, maar hij vindt toch dat er genoeg bewijs was dat naar Scott wees.

Welke open eindjes zijn er in de zaak Scott Peterson?

En precies daar begint het te kriebelen, want er zijn een paar losse draadjes waar je als true crime-liefhebber eindeloos aan blijft trekken. Zo zijn er buurtbewoners die onder ede verklaren dat ze Laci met de hond zagen wandelen nadat Scott al was vertrokken om te gaan vissen, getuigen die de politie volgens zijn advocaten negeerde. Dan is er de inbraak bij de overburen. Nieuw bewijs zou laten zien dat het huis aan de overkant op 24 december werd leeggehaald, dezelfde dag dat Laci verdween, en niet twee dagen later zoals de jury te horen kreeg. Ook de datum van overlijden staat ter discussie. Een getuige-deskundige concludeerde tijdens het proces op basis van echografietechniek dat Laci op 23 december (mijn verjaardag, ai) om het leven kwam, terwijl de experts van de verdediging met nieuwe technologie uitkomen op een periode tussen 28 december en 3 januari. Als dat klopt, zat Scott op dat moment al onder een vergrootglas van politie en media. Soms lijkt het ook alsof de politie op een gegeven moment een dader wíl aanwijzen en bewijzen die een andere kant op wijzen minder serieus neemt. Althans, dat is mijn geheel onkundige burgerobservatie.

Wat is het nieuwe onderzoek naar de zaak?

Het Los Angeles Innocence Project, dat zich inzet voor mensen die mogelijk onterecht vastzitten, nam de zaak Peterson eind 2023 op zich. Sindsdien deed de organisatie nieuwe ontdekkingen die volgens haar nader onderzoek verdienen. Een rechter wees in april 2026 alle veertien claims af, maar de organisatie gaat in beroep. Ondertussen ligt er bij het Hooggerechtshof van Californië nog een aparte zaak over een jurylid dat volgens de verdediging niet onbevooroordeeld was. Of deze juridische procedures de zaak alsnog een andere wending geven, valt nog te bezien. Wordt vervolgd.

Wat zie je in Scott Peterson: The New Evidence?

Voormalig strafpleiter Chris Pixley pluist de zaak uit samen met de gepensioneerde rechercheur Ninette Toosbuy van de politie van Los Angeles, Scotts toenmalige advocaat Mark Geragos, getuigen en experts van zowel de aanklager als daarbuiten. In het eerste deel onderzoekt Pixley of het nieuwe bewijs een nieuw proces rechtvaardigt, in het tweede deel duikt hij in de omstreden inbraaktheorie en nieuw wetenschappelijk bewijs. Toosbuy zegt er zelf over dat er volgens haar geen enkel direct bewijs is dat Scott aan de moord koppelt. Het is goed om te weten dat lang niet iedereen daar zo over denkt. De officier van justitie vindt dat de docuserie met oude argumenten komt en de rechtsgang belachelijk maakt.

Waarom wil je deze docu zien?

Omdat dit precies het soort zaak is waar je na de aftiteling nog uren over doorpraat met je partner, je moeder of die collega (Jan! Daan!) die net zo verslaafd is aan true crime als jij. Je hebt een veroordeling die al ruim twintig jaar overeind blijft, een rechter die het nieuwe bewijs naast zich neerlegt en een team van advocaten en rechercheurs dat er heilig van overtuigd is dat er iets vreselijk mis is gegaan. Daartussen sta jij, als kijker, met de vraag die je niet meer loslaat: was Scott Peterson een kille, overspelige leugenaar die zijn zwangere vrouw vermoordde, of werd hij veroordeeld omdat heel Amerika dat al had besloten voordat de rechtszaak begon? Daarbij is het goed om in je achterhoofd te houden dat de docu vooral de kant belicht van wie aan zijn schuld twijfelt, dus kijk met een kritische blik. En laten we vooral niet vergeten waar het om draait: Laci en Conner, die nooit de kans kregen om hun leven te leiden.

Een voorproefje?

Scott Peterson: The New Evidence wordt in drie delen uitgezonden, wekelijks vanaf zondag 25 oktober om 22.00 uur op Crime+Investigation, via Ziggo, KPN, Odido, Canal+, DELTA en NLZIET, en daarna ook via Crime+Investigation Play. Samen kijken en de guilty/not guilty-kaart trekken?