Wissel ‘ns wat: want vegan is fun
Er zijn van die momenten waarop je denkt: ik zou eigenlijk best iets vaker iets goeds willen doen voor de wereld. Minder verspillen, een beetje bewuster eten, misschien iets duurzamer leven. Maar zodra het voelt alsof je meteen je hele bestaan moet omgooien, alle regels moet herschrijven en nooit meer een stukje kaas of een goede pasta carbonara mag eten, dan haakt een mens ook weer net zo snel af.
Gelukkig hoeft het helemaal niet zo rigoureus. Sterker nog, vaak zit de grootste winst juist in kleine dingen, in iets wisselen, in niet schrappen of streng zijn voor jezelf, maar af en toe een andere keuze maken. En precies dat is de gedachte achter het nieuwe initiatief Wissel ‘ns Wat!, een vrolijke uitnodiging om zo nu en dan iets plantaardigs te kiezen, op een manier die bij je past en zonder dat je meteen een compleet nieuwe identiteit hoeft aan te nemen.
Want laten we eerlijk zijn: het leven is al ingewikkeld genoeg.
Het geheim zit in kleine wissels
We hebben ergens het idee gekregen dat je pas echt verschil maakt als je het roer volledig omgooit, alsof je alleen iets bijdraagt als je van de ene op de andere dag volledig vegetarisch of zelfs veganistisch wordt, terwijl dat dus helemaal niet zo werkt. Als je bijvoorbeeld één keer per week een plantaardige maaltijd eet, scheelt dat al verrassend veel voor het milieu, en hetzelfde geldt voor kleine, bijna achteloze wissels in je dagelijkse routine, zoals een plantaardige yoghurt in je ontbijtkom, een keer hummus of notenspread op je brood in plaats van kaas, of op een doordeweekse avond een pasta maken waarin de groenten de hoofdrol spelen en niet het vlees.
Het zijn kleine keuzes, maar juist omdat we ze zo vaak maken, telt het uiteindelijk behoorlijk op.
WisselWoensdag, of gewoon de dag die jou uitkomt
Een van de ideeën van de campagne is WisselWoensdag, een soort vriendelijk duwtje in de rug om één vaste dag in de week iets plantaardigs te eten. Niet omdat het moet, maar omdat routines nu eenmaal helpen, en omdat het vaak makkelijker is om iets vol te houden als je er een vast moment aan koppelt. En het fijne is: plantaardig eten hoeft echt niet ingewikkeld te zijn. Denk aan een dampende kom pasta met geroosterde groenten, een curry met kikkererwten en kokosmelk of een salade waar zoveel smaak en textuur in zit dat je geen seconde denkt aan wat er eventueel ontbreekt.
Sterker nog, de kans is groot dat je na een paar keer denkt: waarom deed ik dit niet eerder?
Het grootste misverstand over plantaardig eten
Veel mensen denken nog steeds dat plantaardig eten automatisch betekent dat je uren in de keuken staat met obscure ingrediënten waarvan je niet eens weet hoe je ze moet uitspreken, terwijl een groot deel van de wereldkeuken al eeuwenlang grotendeels plantaardig is. Denk aan Italiaanse tomatensauzen die langzaam staan te pruttelen op het fornuis, aan Indiase linzencurry’s, aan Mexicaanse bonengerechten of aan een simpele risotto met paddenstoelen en citroen. Het zijn gerechten die niet voelen als een compromis, maar gewoon als goed eten, als comfort food zelfs, en precies daarin zit misschien wel het geheim.
Over die plantaardige melk dan
Over plantaardige melk wordt trouwens ook wel eens gediscussieerd, en dat is niet helemaal onterecht, want sommige varianten zijn sterker bewerkt dan andere en niet elk pak uit het koelschap is automatisch een heilig product. Havermelk kreeg de afgelopen jaren bijvoorbeeld flink wat aandacht, en daarmee ook kritiek, onder meer omdat sommige merken olie of andere toevoegingen gebruiken en omdat de marketing eromheen soms deed voorkomen alsof één cappuccino met haver de planeet persoonlijk redt.
Maar als je het simpel houdt en het vergelijkt met gewone koemelk, dan blijft de conclusie in grote lijnen toch hetzelfde: plantaardige melk heeft over het algemeen een kleinere klimaatimpact. Haver, soja en andere plantaardige alternatieven vragen minder land en zorgen voor minder uitstoot dan zuivel, en juist dat maakt zo’n kleine wissel ineens interessanter dan je op het eerste gezicht zou denken. Niet perfect, wel beter, en dat is eigenlijk precies de sfeer waar Wissel ‘ns Wat! op leunt.
Mijn eigen kleine wissel
Een van mijn eigen favoriete wissels is misschien wel de simpelste denkbaar: af en toe kiezen voor een plantaardige melk in mijn koffie of ontbijt, niet omdat het moet, maar omdat ik het inmiddels gewoon lekker vind. Iets romiger soms, iets zachter ook, en bovendien voelt het prettig om te weten dat zo’n kleine aanpassing al iets kan bijdragen. Ik weet dat er ook wwat kritiek is op havermelk, maar dat is sowieso qua CO2 uitstoot een stuk beter dan koemelk.
Het hele idee achter Wissel ‘ns Wat! is niet alles anders doen, maar af en toe iets anders proberen. En voor mij werkt dat heel erg goed, geen verplichting of dat grote ‘dit is verboden-bord’ dat constant boven je zweeft, maar een sympatyhiek initiatief om je aan te sporen om iets bewuster te eten en te zien dat het minstens zo lekker is.
Een plantaardige wissel die altijd lukt: romige citroenpasta met spinazie
Voor wie denkt: leuk verhaal, maar wat eet ik dan op zo’n WisselWoensdag, hier een recept dat zo makkelijk is dat het bijna gênant is, maar tegelijkertijd precies dat comfortgevoel heeft waar je op een doordeweekse avond naar verlangt.
Je kookt een goede pasta, bijvoorbeeld linguine of tagliatelle, in ruim gezouten water. Terwijl die kookt, fruit je in een pan een fijngesnipperde sjalot in een beetje olijfolie, voeg je een teentje knoflook toe en daarna een flinke hand verse spinazie die rustig mag slinken. Vervolgens schenk je er een scheut plantaardige kookroom bij, voeg je de rasp en het sap van een citroen toe, een hand geroosterde pijnboompitten en een paar lepels van het kookwater van de pasta, zodat alles mooi romig en glanzend wordt.
Dan meng je de pasta erdoor, proef je of er nog wat peper en zout bij moet en maak je het geheel af met een hand verse basilicum. Het resultaat is een bord pasta dat romig, fris, hartig en verrassend licht is, zo’n gerecht waarvan je na de eerste hap denkt: hier mis ik dus helemaal niets.
Je hoeft niet perfect te zijn
Misschien wel het belangrijkste om te onthouden is dat je het niet perfect hoeft te doen. Niemand verwacht dat je morgen een compleet nieuw eetpatroon hebt en je hele koelkast ombouwt tot plantaardig paradijs. Maar als je af en toe iets wisselt, een ingrediënt, een gerecht of een gewoonte, dan help je de wereld al een stukje, en wie weet ontdek je onderweg ook nog een paar nieuwe lievelingsgerechten.
Dat is uiteindelijk misschien wel de leukste bonus van allemaal.
