Bijwerkingen pil: alles van A tot Z
De een zweert bij een spiraal en de ander probeert z’n cyclus door een aura-ring bij te houden: er zijn veel vormen van anticonceptie, maar de pil is toch jarenlang dé go-to methode geweest. Hoewel er veel gestreden is om deze goede oude vertrouwde pil te gebruiken, is er tegenwoordig een groep die kiest voor andere middelen. Want ja, de bijwerkingen zijn immens. Toch? Ik ken die hele waslijst niet, dus jij waarschijnlijk ook niet. Ben je benieuwd wat je misschien staat te wachten? Dan moet je even blijven lezen. Dit zijn alle ins en outs over de bijwerkingen van de pil.
Even kort: hoe werkt de pil
Dat strippie voorkomt dat je zwanger wordt, maar hoe werkt dat eigenlijk? Je krijgt door dat pilletje een synthetische vorm van de vrouwelijke hormonen oestrogeen en progesteron. Deze onderdrukken de ovulatie (aka eisprong), waardoor je lichaam denkt dat het al zwanger is. Daardoor worden er geen eicellen meer voorbereid om bevrucht te worden. Hierdoor heb je eigenlijk geen natuurlijke cyclus.
Die stopweek is namelijk niet hetzelfde als het proces dat plaatsvindt wanneer alle voorbereidingen op een zwangerschap afgebroken moeten worden, zoals sommigen misschien denken. Want dat hele proces gebeurt niet, omdat je geen eisprong hebt. Het is een ‘onttrekkingsbloeding’, een kunstmatige reactie op het stoppen met de hormonen. Het is een teken dat de pil werkt en je dus niet zwanger bent. Als je wél zwanger zou zijn, dan word je (in de meeste gevallen) namelijk niet ongesteld.
Wat voor bijwerkingen kun je allemaal krijgen van de pil?
Oké oké, je weet nu dus hoe de pil precies werkt, maar wat is dan de reden dat sommigen toch ervoor kiezen om geen pil te slikken? Dat komt door de bijwerkingen. Die kunnen zijn:
Vaginale droogheid
Tja, dat is niet iets wat je wil horen tijdens je maaltijd, maar dit is toch echt een bijwerking die je zou kunnen krijgen. Oestrogeen speelt een belangrijke rol bij het natuurlijk vochtig houden van de vagina. De pil kan de natuurlijke productie verminderen, wat leidt tot droogte. Dit kan pijn tijdens de seks veroorzaken, maar ook je vaginale gezondheid beïnvloeden.
Gevoelige borsten
Door alle hormonale veranderingen kun je gevoelige borsten krijgen. De hoeveelheid hormonen oestrogeen en progesteron kan veranderingen in het borstweefsel veroorzaken, zoals meer doorbloeding of vochtophoping. Dit maakt ze gevoeliger.
Hoofdpijn
Dit is een bijwerking die veel voorkomt bij het beginnen met de pil. Door alle hormoonschommelingen kan dit op de langere termijn ook vaker hoofdpijn geven. Ben je gevoelig voor migraine en hoofdpijn? Dan is het een idee om over te stappen op een niet-hormonale vorm van anticonceptie.
Misselijkheid
Dit komt meestal doordat de hormonen de maagwand kunnen irriteren. Het kan helpen de pil in te nemen tijdens de maaltijd of net voor het slapengaan. Daardoor ga je ’m ook minder snel vergeten.
Doorbraakbloedingen
Klinkt dat bekend? Dat kan, want het is een van de meest voorkomende bijwerkingen. Vooral aan het begin van de pil gebruik krijg je hier last van. Dat kan zijn omdat je lichaam nog moet wennen aan de pil, omdat je de pil onregelmatig gebruikt, je rookt of bepaalde medicatie slikt. Roken kan de afbraak van hormonen versnellen, waardoor je pil minder goed werkt en je dus meer bloedingen krijgt. En qua medicijnen gebeurt dit niet vaak, maar met bijvoorbeeld anti-epileptica of zelfzorgmiddelen met Sint-Janskruid kan de werking van de pil wel beïnvloed worden.
Gewichtstoename
Kijk, de pil creëert geen vet op de buik, maar het kan wel je eetlust verhogen en je meer vocht laten vasthouden. Doordat je steeds wil snaaien, kom je automatisch aan. Door de verschillende fases (menstruatiefase, folliculaire fase, ovulatiefase en luteale fase) krijg je verschillende behoeftes. De ene periode wil je veel sporten en gezond eten, en de andere wil je alleen maar bankhangen en junkfood eten. Dat komt allemaal door je hormonen en kan verergerd worden door de pil.
Stemmingswisselingen
We weten nog niet zo goed wat die hormonen allemaal met ons brein doen, maar er is wel onderzoek naar gedaan. Er zijn vrouwen die in de week voordat de menstruatie begint zich prikkelbaar, angstig of somber voelen. Dit is het moment dat progesteron en estradiol dalen. Omdat de pil deze hormonen onderdrukt, kan het de manier waarop vrouwen emoties ervaren veranderen.
Opgeblazen gevoel
Door die dagelijkse pil kun je vocht gaan vasthouden. Veel vrouwen klagen hierover. Dit komt door de fluctuaties in oestrogeen en progesteron, wat kan leiden tot veranderingen in je lichaamsgewicht. Oftewel: je komt sneller aan.
Geen zin hebben in seks
Leuk is anders, maar door de pil kun je een verlaagd libido krijgen. Dat komt doordat de aanmaak van testosteron kan verminderen, omdat de pil je natuurlijke cyclus verstoort. Dat hormoon speelt een belangrijke rol in hoeveel zin jij hebt in zo’n stoeipartij.
Haarverlies
Dit gebeurt niet vaak, maar als je gevoelig bent voor hormonale veranderingen, kan je dat terugzien in je haar. De haargroeicyclus wordt verstoord, waardoor je haar dunner wordt of zelfs kan uitvallen.
Schimmelinfecties
Ja… Je kan vaker last krijgen van die irritante schimmelinfecties. De pil kan de vaginale flora verstoren, waardoor schimmels vrij spel krijgen om te groeien. Zo heb jij steeds meer jeuk en kom je niet van die infecties af.
Huidproblemen
Eigenlijk hoor je vaak dat de pil wordt voorgeschreven om acne te voorkomen, maar het kan bij sommige mensen juist acne veroorzaken. Dit gaat dan meestal om acne rondom je kin en t-zone. En zelfs als de pil helpt tegen puistjes, wordt de oorzaak niet verholpen. Dus als je stopt, komen ze vaak terug.
Vermoeidheid
Al die synthetische hormonen kunnen je natuurlijke hormoonspiegel beïnvloeden. Dat zorgt ervoor dat je sneller moe wordt. Het kan er ook voor zorgen dat je lijf bepaalde voedingsstoffen minder goed opneemt, wat weer slecht is voor je energie en slaap.
Brain fog
Hier heeft niet iedereen last van, maar bij sommige personen kan de pil ervoor zorgen dat cognitieve functies, zoals geheugen en concentratie, worden beïnvloed.
Depressieve gevoelens
Hier is helaas nog niet zoveel onderzoek naar gedaan. Er is een verband met depressie, maar hoe dit komt is nog de vraag. Er spelen natuurlijk een hoop factoren mee bij het ontstaan van een depressie, dus het is moeilijk om te zeggen of dit puur door de pil komt.
Vergrootte kans op een bloedstolsel/trombose (kleine kans)
De kans op trombose is eigenlijk het grootst in het eerste jaar van pilgebruik. Trombose is kort gezegd een bloedstolsel in een ader, meestal in het been. Het wordt dan dik, rood en pijnlijk. Je kunt ook kortademig worden of pijn op de borst krijgen. Deze kans is erg klein en komt vooral voor bij vrouwen die het eerder hebben gehad, het in de familie hebben, een erfelijke afwijking hebben waardoor het bloed sneller stolt, ouder zijn dan 35 jaar, ernstig overgewicht hebben, net bevallen zijn of minder mobiel zijn. Het grootste risico (nog steeds erg klein) gaat om pillen met desogestrel en gestodeen.
Kans op borstkanker (kleine kans)
Dit klinkt eng, en dat snap ik. De pil geeft een kleine kans op borstkanker. Voor sommige vrouwen is deze kans groter, zoals oudere vrouwen en bij vrouwen die al eerder borstkanker hebben gehad. Ook bij langdurig gebruik wordt de kans groter. Er zijn verschillende onderzoeken naar gedaan, maar die gaven geen eenduidig beeld: veel andere factoren spelen namelijk een rol bij het krijgen van de ziekte.
Uit Deens onderzoek bleek dat het risico 20 procent hoger was bij vrouwen die een jaar of langer hormonale anticonceptie gebruikten. Zij volgden 11 jaar lang 1,8 miljoen Deense vrouwen tussen de 15 en 49. Alle vrouwen waren gezond aan het begin van het onderzoek, en 11.517 van hen kregen de ziekte. Dit gold overigens niet alleen voor de pil, maar ook voor andere vormen zoals de prikpil, het spiraaltje en het implantaat.
Nu moet je niet gelijk schrikken, want het risico blijft nog steeds erg laag. De NOS legde dit goed uit: “Stel dat het risico van een vrouw van 25 jaar om borstkanker te krijgen 0,02 procent is, dan betekent een verhoging van 20 procent dat haar risico 0,024 procent is bij gebruik van de pil.” Dat is dus nog steeds erg laag, en na het stoppen neemt het risico steeds verder af.
Dat zijn een hoop bijwerkingen, dus ik snap als je over je pil twijfelt. Is dat niet zwanger worden het wel waard? Mmm, dat kun alleen jijzelf beantwoorden, maar het is belangrijk al deze vragen met je huisarts te overleggen. Zelf je cyclus regelen met een aura-ring of een app tracker kan, maar dit geeft je maar een kleine zekerheid en bescherming tegen zwangerschap. Dus je weet het: overleg met experts en dan komt het allemaal goed.
