De gevaarlijkste vorm van narcisme (en hoe je ‘m herkent
Narcisme is overal. Van die vriendin die alleen maar over zichzelf praat tot die collega die jouw ideeën presenteert alsof-ie ze zelf bedacht heeft. Maar wist je dat er ook een gevaarlijkste vorm van narcisme bestaat? Eentje die zó destructief is dat je er letterlijk voor moet oppassen?
In dit artikel neem ik je mee in de donkere krochten van kwaadaardig narcisme (ja, dat is écht een ding), hoe het verschilt van de meer ‘alledaagse’ narcist, en hoe je jezelf hiertegen kunt beschermen.
Wat is narcisme eigenlijk ook alweer?
Heel kort: narcisme is een persoonlijkheidsstoornis waarbij iemand een overdreven gevoel van eigenwaarde heeft, een enorme behoefte aan bewondering en tegelijkertijd weinig tot geen empathie voelt voor anderen. Klinkt gezellig, toch?
Maar let op: niet elke narcist is meteen gevaarlijk. De een is vooral vermoeiend, de ander ronduit eng.
De gevaarlijkste vorm van narcisme: kwaadaardig narcisme
Volgens psychologen is het simpel: de gevaarlijkste vorm van narcisme is de kwaadaardige narcist. Deze mensen zijn niet alleen egocentrisch en manipulerend, ze combineren hun narcisme met antisociale én sadistische trekken. Als in: ze halen er plezier uit als jij het moeilijk hebt. Brrr.
Wat kwaadaardig narcisme zo eng maakt? Ze:
- voelen zich superieur aan iedereen (en vinden het nog terecht ook),
- hebben geen geweten als ze iemand beschadigen,
- genieten stiekem van jouw pijn (emotioneel én fysiek),
- kunnen gewelddadig zijn en escaleren sneller dan je denkt.
Het zijn vaak mensen die uiteindelijk in instellingen belanden, omdat ze niet kunnen functioneren in de maatschappij.
Pathologisch narcisme: iets minder eng, maar nog steeds giftig
Een andere vorm die we vaker tegenkomen is pathologisch narcisme, ook wel bekend als de klassieke narcistische persoonlijkheidsstoornis (NPS). Minder heftig dan kwaadaardig, maar nog steeds een hele opgave om mee te dealen. Het kan voorkomen dat mensen in leidinggevende posities deze vorm van narcisme in zich hebben. We schreven daar al eens over; zo herken je je narcistische baas.
Hoe herken je het? Deze mensen:
- hebben een extreme behoefte aan bewondering (24/7 validation, please),
- kunnen totaal niet tegen kritiek,
- manipuleren anderen om hun zin te krijgen,
- hebben moeite met stabiele relaties (ja, ook vriendschappen),
- en empathie? Nee joh, dat kennen ze niet.
Hoe herken je de gevaarlijkste vorm van narcisme?
Even een reality check: je herkent een kwaadaardige narcist meestal pas als het al een tijdje gaande is. Maar let op deze signalen en je zult zien, als je dit lijstje eenmaal in je hoofd hebt, vallen alle puzzelstukjes op hun plek.
- Je voelt je gemanipuleerd, maar kunt er geen vinger op leggen.
- Ze zijn extreem jaloers, controlerend en agressief als ze hun zin niet krijgen.
- Ze draaien élke ruzie zó dat jij het probleem bent.
- Je voelt je uitgeput, leeggezogen, en je vertrouwt jezelf niet meer.
Wat als je met een narcist leeft?
Adem in, adem uit. Het kan heel heftig zijn, maar je staat er niet alleen voor. Zoek hulp, praat erover (veel en vaak zou ik adviseren, dat maakt dingen helder in je hoofd), en weet dat je geen overdrijver bent. Narcisme is echt. En het is oké als je denkt: ik trek dit niet meer.
Tip: Kijk eens op Psychologie Magazine voor fijne artikelen over omgaan met moeilijke persoonlijkheden. Soms helpt het al als iemand zegt: nee, je bent niet gek. Het is echt zo erg als het voelt.
5 signalen dat je met een gevaarlijke narcist te maken hebt:
- Ze genieten (heimelijk) van jouw verdriet of falen.
- Je voelt je schuldig of klein, zonder duidelijke reden.
- Ze isoleren je langzaam van je vrienden en familie.
- Je twijfelt constant aan je eigen gevoelens en herinneringen.
- Je loopt op eieren, altijd.
Als je dit herkent: ren. Geen walk away. Gewoon rennen. En onthoud: het ligt niet aan jou.
Bron: Psyq.nl
