Elise Schaap over de wereld van Netflix-serie Amsterdam Empire
Of je het nou hebt over Undercover of SUGA: als er een goede Nederlandse film of serie is, dan speelt Elise Schaap erin. En ja, van die misdaadwereld krijgt zij geen genoeg, want de Netflix-serie Amsterdam Empire gaat weer over de onderwereld. Alleen nu dan de Amsterdamse cannabisscène. Wij praten met Elise over de serie, hoe het is om álweer de vlam van een drugsbaas te spelen, haar leukste filmmoment in Amsterdam én haar verdere ambities. Want er liggen nog genoeg verhalen op de plank die zij wil maken.
Na dat interview met Famke Janssen dachten jullie toch niet dat ik al klaar was met Amsterdam Empire? Nee, natuurlijk niet. Ik wil nog meer weten over dit spannende verhaal, dus het is mijn lucky day: ik mag afreizen naar (hoe raad je het) Amsterdam om… Tromgeroffel… Elise Schaap te interviewen. Zij speelt een van de hoofdrollen in deze misdaadserie: de zelfverzekerde journaliste Marjolein. Dus ja, daar ga ik dan. In de trein hup naar onze hoofdstad. Na een zenuwslopend kwartier wachten in een lange gang gevuld met andere journalisten (nee, grapje, zo erg is het niet) is het dan eindelijk zo ver. Voor ik het weet zit ik tegenover een van mijn favoriete actrices.
En ik moet eerlijk zeggen: ik ben wel een beetje starstruck. Maar ja, we moeten door, dus ik begin maar bij het begin: waarom Elise geen seconde twijfelde om mee te doen aan dit project. “Amsterdam Empire is gemaakt door de makers van Undercover en Ferry, door Nico Moolenaar en zijn team Bart Uytdenhouwen en Piet Matthys. Dus ja, die ken ik allemaal zo goed. Toen Nico met het idee voor deze serie kwam, zei hij: ‘Ik zou het heel fijn vinden als je daar ook bij bent. En dan gaan we op zoek naar een rol die wel echt haaks is op die van Daniëlle.’ Het moest echt iets heel anders worden, dus dat vond ik al heel prikkelend. En toen Nico vertelde dat hij ook Famke op het oog had om Betty te spelen, voelde ik wel aan hoe groots ze dachten. En dat moment dat ik het script voor het eerst las, gaf mij precies hetzelfde gevoel als acht jaar geleden, toen ik Undercover voor het eerst las: dezelfde scherpte en vaart, humor en spanning, waar ik echt van dacht: wauw. Ze hebben zo hun eigen signatuur ontwikkeld waarin ze schrijven. Hier moest ik aan meewerken.”
Opnieuw in het criminele circuit
Natuurlijk is Elise ondertussen het gewend om de liefde van een crimineel te spelen. In Undercover speelde ze Daniëlle Bouman, de vrouw van Ferry Bouman, die aan het hoofd staat van een van de grootste xtc-netwerken ter wereld. En in Amsterdam Empire duikt Elise dus weer het criminele circuit in als Marjolein, die verzeilt raakt in een affaire met cannabismagnaat Jack van Doorn (Jacob Derwig). Zijn coffeeshopimperium Jackal dreigt in te storten wanneer zijn verraden vrouw, Betty (Famke Janssen), wraak wil nemen voor zijn affaire. Zij kent namelijk al zijn zwakke plekken en zal niet rusten tot zijn leven, en daarmee ook dat van Marjolein een hel is. Of al die ervaringen als Daniëlle haar geholpen hebben? Dat valt mee: “Marjolein is heel anders dan Daniëlle: zij is een hele zelfverzekerde, degelijke journalist. Als bekende talkshow host heeft ze een praatprogramma met alleen haar voornaam; dat geeft al aan hoe bekend ze is. Ze is iemand die altijd de regie heeft en dat brokkelt heel snel af. Dat maakt het ook zo interessant voor mij als acteur om iemand te spelen die zo gaat wankelen. Ze gaat behoorlijk down the drain. Juist dat maakt Marjolein zo leuk.”
Als je dacht dat Elise lijkt op haar personage, dan heb je het toch goed mis. “Ik ben denk ik wel wat minder belezen,” glimlacht Elise. “Marjolein is zo iemand die elke dag een boek en drie kranten uitleest voordat ze een redactievergadering begint. Ik lees hoogstens een boek op vakantie – met geluk, als ik de tijd heb. Dus het is wel een andere soort vrouw. Juist dat maakt het wel belangrijk, zoals bij elk project, om je af te vragen of je het personage begrijpt. Anders kun je zo iemand niet spelen, en ik begrijp Marjolein heel goed. In hoe ze reageert, bijvoorbeeld. Er gebeurt iets met bitterballen en, ja… Zij doet daar iets dat je zo niet zou verwachten bij zo’n nuchtere, nette vrouw. Maar dat doet ze doordat ze verwikkelt raakt in deze bizarre strijd tussen Jack en Betty. Ze wordt echt tot het uiterste gedreven. Ik kan me het wel voorstellen, ja, ze verliest haar hele shit gewoon. Dat had ze niet van tevoren verwacht toen ze een spannende affaire begon. Dat is fantastisch om te spelen.”
Tussen de grachten en camera’s
Nu we zo zitten te praten over Marjolein, kan ik het niet laten om na te denken over hoe het zou zijn om een langere tijd in Amsterdam te filmen. In die lange straten met grachten en hoge herenhuizen in alle kleuren. Ik krijg er altijd zo’n cosy gevoel van, maar we zijn hier niet voor mij. “Het voelt hier heel levendig, dat is zo gezellig,” vertelt Elise. “Dit was ook zo’n grootse set. Zoiets heb ik in Nederland nog nooit meegemaakt. Dat besefte ik toen er een heel gedeelte van de Wallen werd afgezet voor onze serie. Dat je echt in downtown Amsterdam gaat draaien, komt niet zo vaak voor. Echt next level met een drone en enorme crane over de Wallen.” Ik wil natuurlijk ook weten wat haar leukste filmmoment in de stad was. De gedachte hieraan laat haar meteen lachen. “Mijn eerste draaidag, dat was zo leuk. Het was op de gracht en ik moest aan komen fietsen. En Amsterdammers die zijn niet zo onder de indruk van veel poespas. Dus dan probeert iemand van de set de weg af te zetten, maar dan is er altijd wel een buurvrouw of buurman die dan daar moet zijn en dan heel erg op zijn Amsterdams zegt: ‘Ja, hallo. Mag ik er effe bij?’” Elise lacht hard, terwijl ze on the spot een Amsterdams accent imiteert. “Dat vind ik heel erg goed aan Nederland. Het is zo lekker Nederlands: ‘Ja, jongens, leuk dat filmen, maar ik moet wel m’n voordeur in,’ of ‘Die lichtbus, hoe lang staat die er nog?’ Weet je wel, zo. Dat is heel erg leuk.”
Op die set stond Elise ook zeker niet alleen. De samenwerking met de andere top actrices maakte het geheel des specialer. Stuk voor stuk zien we sterke vrouwenrollen in Amsterdam Empire voorbijkomen. “Het was te gek. Het zijn allemaal zulke powerhouses. Iedereen staat in z’n kracht, maar het is ook heel erg contrastrijk. Het gaat niet alleen over ‘kijk ons even heel zelfverzekerde vrouwen zijn,’ integendeel. Er zit meer diepte. Betty lijkt misschien wel een hele harde, kille vrouw, maar daaronder laat Famke mooi in die verstilde momenten haar kwetsbaarheid zien. Hetzelfde geldt voor Marjolein, die in het begin heel sterk is en langzamerhand haar hele morele kompas moet verschuiven. Jade, die Katja speelt, moet het imperium van haar vader overnemen. Je ziet hoe zij door schade en schande wijzer wordt. En Romana is echt dé comedic relief binnen deze serie. Zij speelt zo’n grappige rol als de eerste vrouw van Jack. Het is een mooi samenspel tussen hele te gekke rollen.” En dat is te zien. Iedere vrouw, jong of oud, staat stevig in haar schoenen. De verhalen worden vanuit hun perspectief verteld, in plaats van het meest gebruikte ‘male point of view’. Deze serie is in mijn ogen een voorbeeld van hoe je goed vrouwen empowered kunt neerzetten. “We zijn zeker een mooie weg ingeslagen met vrouwenrollen die niet alleen jong zijn, maar ook ouder. En vrouwen die niet alleen maar ‘pretty’ hoeven te zijn, maar ook ‘gritty’ mogen zijn. Vrouwen kunnen zich herkennen in deze karakters.”
Nieuwe rollen, nieuwe kansen en een bak aan ambitie
Naast haar werk in Nederland, is Elise sinds haar rol in Undercover ook internationaal doorgebroken. Zo speelde ze in de Vlaamse misdaadserie Dood Spoor en heeft ze de opnames van de Europese Engelstalige productie Drone Land erop zitten. Dat filmen in het buitenland vindt ze erg leuk, en ondertussen is ze erachter gekomen dat stiekem dat draaiproces overal hetzelfde is: “Dit was zo’n grote set, misschien nog wel groter dan Amsterdam Empire. Op elk departement was er wel een man meer. Maar tegelijkertijd is het heel leuk om te zien dat film een universele taal is. Ze spraken voornamelijk Duits op de set, maar ik kon gewoon ieder woord verstaan. Terwijl ik geen woord Duits spreek. Maar gewoon omdat ik jargon ken van een filmset. Het zijn elke keer dezelfde issues en leuke dingen die gebeuren, dat is mooi om te zien; hoe zo’n team functioneert. En hoe leuk is het om nieuw talent tegen te komen? Dat inspireert mij zo.”
Na al haar internationale en nationale successen kan Elise een hoop op haar cv schrijven. En zij is zeker niet klaar met acteren. Sterker nog, er zijn nog zoveel rollen die ze wil spelen. Zo licht ze helemaal op wanneer ze een tipje van de sluier achter iets héél groots onthult: “Ik ben al een paar jaar bezig met een project waar ik niet te veel over mag zeggen. Het is een biopic dat gaat over een vrouw die ik heel erg graag wil spelen. Ja, meer kun je niet uit me trekken,” lacht ze hard. “Maar dat project gaat er wat mij betreft écht komen. De ambities zijn er.” Haar gedreven passie voor het vak gaat verder dan alleen acteren. De afgelopen jaren neemt ze steeds vaker plaats in de producentenstoel, en dat vindt ze ontzettend leuk. “Ik hoop dat ik dié rol meer mag uitbreiden. Ik heb met Bracha de Z van Zus mogen maken. We zijn nu zelfs weer bezig met een nieuwe film. Het zelf maken van een film is zo geweldig: in het begin is the sky the limit. Dan heb je nog geen limiet en barrières: alles mag. Dat brainstormen in het begin van ‘Wat zouden we willen vertellen? Wat gaan we maken? Met wie? En hoe?’ dat vind ik het allerleukste.”
Of ze nog ideeën heeft? Dat is een vraag met duizenden antwoorden. “Ja… ik heb nog heel wat liggen,” lacht Elise luid. “Héél wat. Ik heb nog een boek vol aan ideeën.” En dan niet over het misdaadgenre, maar van alles: “Denk aan de meest uiteenlopende genres. Als het maar altijd resoneert met de kijker. En: bij alles wat ik doe moet er een licht en luchtigheid in zitten. Juist ook in de zwaarte. Daar moet het vooral overgaan. En ik denk ook altijd na over interessante vrouwenrollen, we willen iets erin stoppen waar veel vrouwen zich in herkennen. En het vertellen vanuit het vrouwelijke angle. Gelukkig zien we dat steeds meer.”
Nou, een ding weet ik na een eerste screening van de serie en dit gezellige gesprek zeker: in de Amsterdamse onderwereld zul je mij niet vinden, maar tussen de pers voor Elise Schaap wel.
Beeld: Netflix
