Kenmerken van een narcist: zo herken je ze (en bescherm je jezelf)
Ik weet, narcisme is echt het modewoord van het moment. Maar geloof me ik heb van heel dichtbij een situatie meegemaakt waarbij we niet honderd maar duizend procent zeker met een narcist te maken hebben. Een van mijn allerbeste vriendinnen, een super intelligente vrouw, liep ook zo de val in van een charismatische narcist. Hoewel ik niet kan uitweiden over de precieze situatie ben ik wel in deze persoonlijkheid stoornis gedoken en kan jou wellicht helpen met alle kenmerken waar je goed op moet letten als jij ook vermoed met een narcist te maken hebt. Want de kenmerken zijn niet altijd even te goed te herkennen. Vooral in het begin, ze love bomben je all over met hun nep charisma.
1. Een bijzonder overdreven gevoel van belangrijkheid (of te wel, ze hebben de hoofdrol in elk verhaal)
Narcisten geloven écht dat ze speciaal zijn. Niet gewoon uitzonderlijk leuk of slim, nee – uniek, geniaal en ver boven de rest verheven. Je kunt tien minuten vertellen over je promotie; zij hebben een nóg spectaculairder verhaal, inclusief applaus, polonaise, confetti en Nobelprijs-nominatie.
2. Ze willen continue bewonderd worden. Altijd. Overal.
Een narcist zonder aandacht is als een cappuccino zonder schuim. Ze hebben het nodig als zuurstof. Of het nu op social media is of in real life, er moet geklapt en gejuicht worden. Geen aandacht? Dan zijn ze zo beledigd.
3. Grootheidswaanzin 24/7
De wereld draait om hen –om hen en om hen. Ze dromen over eindeloze macht, roem, succes. Uiteraard dat dit ze komt aanwaaien. En Jij? Jij bent een bijrol in hun zelfgeschreven bestseller boek.
4. Kenmerken van een narcist: manipulatie in hoofdletters en vetgedrukt.
Een narcist weet precies welke knopjes hij moet indrukken. Emotionele chantage? Check. Jou laten denken dat jij degene bent die gek is? Check. Ze zijn zó goed in gaslighting dat je na afloop denkt dat jij excuses moet maken. Uhm, nee dus. Don’t Run: FLY!!
5. Gebrek aan empathie (en een lege emotionele koelkast)
Huil jij? Dan krijg je een schouderklopje dat voelt alsof het door een robot werd gegeven. Narcisten voelen weinig tot niets als het niet over henzelf gaat. Emotionele diepgang is er simpelweg niet. Of heel, heel goed gespeeld.
6. Onredelijke verwachtingen van anderen
Een narcist vindt het normaal dat jij altijd en meteen voor ze klaarstaat. Ook al stap je net in het vliegtuig, je moeder wordt net de operatie kamer ingereden of is het kerst.
7. Nog een van opvallend kenmerk van een narcist: ze zijn intens verslaafd aan aandacht en controle
Narcisten willen de touwtjes in handen hebben. In relaties, vriendschappen, op werk – controle is key. En als ze die dreigen te verliezen? Dan komt het all over drama. En de onvermijdelijke schuldvraag, want ligt ten allertijde altijd bij jou.
8. Extreem jaloers
Bijzonder want je denkt misschien: “Als iemand zo vol van zichzelf is, waarom zou ‘ie jaloers zijn?” Simpel. Omdat alles wat jij hebt, zij ook willen – én nog groter en beter. Een baan, nieuwe auto, een vakantie? Ze vinden het oprecht ze dat verdienen, in ieder geval meer dan dat jij dat verdient.
9. Macht is alles wat ze willen.
Macht, of het nou in de keuken, winkel of op werk is, ze willen dat jij doet wat zij willen. Altijd. Macht kan dus ook klein zijn: maar hij/zij domineert het gesprek domineert. En als je weerstand biedt? Reken op een storm van kritiek.
10. Speels charmant en charismatisch, maar het masker valt altijd af
In het begin zijn ze zo betoverend. Je denkt: “Wow, zo iemand heb ik nog nooit ontmoet.” Klopt. Want dat eerste deel is toneel van de bovenste plank. Love Bombing de luxe. Maar, heel langzaam zie je dat die charme niet écht is, en dat er iets heel kouds onder schuilt. En heel eerlijk, je voelt het in je onderbuik. Je wilt het niet aan toegeven, want het was too good. Je soulman. De partner van je leven. Of vriendschap van je leven. Maar heel eerlijk: diep van binnen weet je “Er klopt iets niet.”
Even snel? Hier de 5 typische gewoonten van een narcist
- Even snel? Hier de 5 typische gewoonten van een narcist
- Grootheidswaanzin – ze voelen zich belangrijker dan wie dan ook.
- Rechten claimen – ze vinden dat regels voor anderen gelden. Niet voor hen.
- Aandacht vragen – hongerig, dramatisch, onuitputtelijk.
- Manipulatie – altijd jouw schuld. Altijd.
- Gebrek aan empathie – emoties? Alleen als het ze iets oplevert.
Als je nu denkt: “Shit, dit klinkt als mijn ex, mijn baas, mijn partner…” Dan is het tijd om eerlijk tegen jezelf te zijn, anders zit je voor jaren in deze situatie. Hoe moeilijk het ook is. Geef je eigen grenzen aan. Jij kunt een narcist niet veranderen, maar je kunt wél voor jezelf kiezen.
Bron: Psychology Today | Beeld: Netflix(You)|Primevideo(AmericanPsgycho)|Hbo(Gameofthrones)
