Na Odido en Albert Heijn: dit wil je nú regelen om al je online accounts te beschermen

Vandaag weer eentje, dit keer Albert Heijn. Nou, als er één ding is dat de afgelopen tijd duidelijk wordt, is het wel dat onze digitale gegevens kwetsbaarder zijn dan we misschien denken.

Onlangs kwam Odido in het nieuws door een enorm datalek waarbij de persoonsgegevens van miljoenen mensen op straat kwamen te liggen. Vandaag meldde Albert Heijn ook een cyberveiligheidsincident, waardoor onder meer de website, app en klantenservice tijdelijk uitvielen. Of er klantgegevens zijn geraakt, is nog niet bekend. Als zelfs zulke grote bedrijven hiermee te maken krijgen…

Oké. Duidelijk. Odido en Albert Heijn zijn hierdoor echt een reminder dat digitale veiligheid belangrijker is dan ooit.

En dan hebben we het nog niet eens over alle nepberichten, phishingmails en pogingen om jouw bankrekening of socialmedia-accounts binnen te komen. Dus hier een tip van ons: het is hoog tijd om onze digitale voordeuren eens goed op slot te doen.

Waarom zijn onze wachtwoorden zo belangrijk?

Denk eens na over hoeveel accounts je hebt. We hebben allemaal een e-mailaccount, een bankrekening, favoriete webshops, een zorgverzekering, streamingdiensten, sociale media en natuurlijk allerlei apps waarmee we dagelijks van alles regelen. Bij elkaar zijn dat al snel tientallen accounts.

Kun jij voor al die accounts een ander, goed en sterk wachtwoord onthouden? Ik in ieder geval niet.

We gebruiken dezelfde combinatie op meerdere websites, voegen ergens een uitroepteken toe of veranderen een cijfer. Lekker makkelijk, maar dus niet bepaald veilig. Want stel dat een wachtwoord bij één dienst uitlekt en je gebruikt diezelfde combinatie ook voor je e-mail of een andere belangrijke account. Dan kan één lek ineens veel grotere gevolgen hebben.

Dit heet credential stuffing: criminelen proberen gelekte combinaties van e-mailadressen en wachtwoorden automatisch uit op andere websites. Als je overal een ander wachtwoord gebruikt, werkt die truc een stuk minder goed.

Wat gebeurt er als jouw gegevens op straat liggen?

Oké, niet meteen paniek. Want een datalek betekent niet automatisch dat iemand toegang heeft tot jouw accounts. Maar persoonsgegevens kunnen wel worden gebruikt om je heel gericht op te lichten. Denk aan een bericht dat zogenaamd van je provider komt, een telefoontje van iemand die zich voordoet als bankmedewerker of een e-mail die verdacht veel lijkt op een bericht van een webshop waar je klant bent.

Dus, het is tijd om alert te zijn.

Criminelen kunnen gegevens namelijk combineren om hun berichten veel geloofwaardiger te maken. Ze hoeven niet eens direct je wachtwoord te hebben om te proberen je geld of andere gevoelige informatie afhandig te maken.

Bij Odido zijn volgens het bedrijf de persoonsgegevens van miljoenen mensen gelekt. Het gaat onder meer om namen, adressen, telefoonnummers en e-mailadressen. In bepaalde gevallen zijn ook IBAN-nummers en geboortedata geraakt. Odido meldt dat de wachtwoorden waarmee klanten inloggen bij Mijn Odido niet zijn gelekt. Maar hé, dat betekent natuurlijk niet dat we achterover kunnen leunen.

Laten we alsjeblieft verstandig zijn en extra alert blijven op berichten die naar aanleiding van zo’n incident worden verstuurd.

Wat is een password manager eigenlijk?

Oké. Dit is het moraal van mijn verhaal. Want er is een oplossing: de password manager, in het Nederlands ook wel wachtwoordmanager genoemd. Zie het als een soort digitale kluis waarin je jouw inloggegevens bewaart.

Deze password manager kan voor iedere website een sterk, ingewikkeld en uniek wachtwoord voor je genereren en dat veilig opslaan. Wanneer je vervolgens wilt inloggen, vult de app het wachtwoord voor je in. Dat werkt op je telefoon en computer.

Dus: je kunt voor iedere website een ander wachtwoord gebruiken zonder dat je hoofd verandert in een enorme verzameling letters, cijfers en uitroeptekens. Je hoeft in principe alleen het hoofdwachtwoord van deze digitale kluis goed te onthouden.

Zelf gebruik ik al jaren Dashlane, maar dat is zeker niet de enige optie. En mijn hoofdwachtwoord? Dat is een hele zin!

Is een password manager wel veilig?

Maar is het wel verstandig om al mijn wachtwoorden op één plek te bewaren? Klinkt ook als een aantrekkelijk doelwit. Toch is een goede password manager juist ontworpen om je gegevens versleuteld op te slaan en te beschermen. Volgens de Consumentenbond is een password manager doorgaans een stuk veiliger dan overal hetzelfde of een zwak wachtwoord gebruiken.

Natuurlijk is geen enkele oplossing een magisch schild tegen alle vormen van cybercriminaliteit. Je moet je digitale kluis zelf ook goed beveiligen. Kies daarom een sterk, uniek hoofdwachtwoord, stel waar mogelijk tweestapsverificatie in en houd je telefoon, computer en apps up-to-date.

Een password manager beschermt je bovendien niet tegen iedere vorm van oplichting, hè. Klik dus alsjeblieft niet zomaar op links in berichten en controleer altijd of je daadwerkelijk op de officiële website van een bedrijf bent beland.

1Password, Dashlane of een andere wachtwoordmanager?

Er zijn verschillende password managers die je kunt gebruiken. Twee bekende namen zijn 1Password en Dashlane. Beide bieden functies om wachtwoorden veilig te bewaren en automatisch in te vullen. Afhankelijk van de dienst en het abonnement kun je ook waarschuwingen krijgen over zwakke of hergebruikte wachtwoorden en gegevens die mogelijk bij bekende datalekken betrokken zijn.

Zelf gebruik ik dus Dashlane.

Wat moet je vandaag regelen om veiliger online te zijn?

Je hoeft nu echt niet in één middag je hele digitale leven opnieuw in te richten. Maar begin in ieder geval met de accounts die het belangrijkst zijn en werk van daaruit verder.

Oké, even stap voor stap:

• Beveilig je e-mail extra goed. Je e-mailaccount is vaak de sleutel waarmee je wachtwoorden van andere accounts kunt herstellen. Gebruik een sterk, uniek wachtwoord en schakel tweestapsverificatie in.
• Gebruik voor ieder account een uniek wachtwoord. Zeker voor je bank, e-mail, webshops en sociale media. Een password manager kan al die verschillende, sterke wachtwoorden voor je genereren.
• Schakel tweestapsverificatie in. Daarmee is naast je wachtwoord nog een tweede vorm van bevestiging nodig om in te loggen.
• Wees alert op berichten na een datalek. Klik niet zomaar op links in sms’jes of e-mails die je dringend vragen om je gegevens te controleren. Ga zelf naar de officiële website of app. Je kunt verdachte e-mails soms ook herkennen aan het verzendadres. Controleer dat dus altijd even.
• Controleer of je gegevens in bekende datalekken voorkomen. Dat kan bijvoorbeeld via Have I Been Pwned (oh my…., mijn email adres komt al in 6 data leks voor). Gebruik een betrouwbare controle en vul niet zomaar je wachtwoord in op een website die je niet kent.

Je digitale veiligheid begint dus bij jezelf

Een password manager is misschien niet het spannendste wat je aan je telefoon toevoegt, maar echt wel een van de nuttigste. Zeker als je bedenkt hoeveel persoonlijke informatie er achter al die accounts schuilgaat.

Dus, het is echt tijd voor (kleine) digitale voorjaarsschoonmaak in oktober? Begin aub met je wachtwoorden.

Bronnen en meer informatie: Nationaal Cyber Security Centrum over wachtwoordmanagers, Odido over de cyberaanval en Albert Heijn over het IT-incident.