Koude oorlog in de slaapkamer: 80% van de stellen heeft ruzie om seks
Bij jou niet? Of nog niet? Het kan vanaf moment één of later in de relatie komen. Want de één wil gewoon vaker, de ander gewoon echt liever wat minder. En voor je het weet, liggen er ook weer maanden tussen die lakens van jullie. Zo wil ik bijvoorbeeld vaker dan mijn man.
Uit onderzoek van seksuoloog Mariëtte Sinninghe Damsté onder zo’n 5.000 heteroseksuele geliefden blijkt dat ongeveer 80 procent worstelt met een verschil in seksuele behoefte.
Er zijn weinig onderwerpen waar stellen zo makkelijk omheen draaien als seks. We praten zonder problemen over werk, geld, kinderen, schoonfamilie en wie de vaatwasser alweer niet heeft uitgeruimd. Maar zodra het over de vraag gaat “Hoe vaak hebben wij eigenlijk seks en zijn we daar allebei blij mee?”, wordt het ineens een stuk ingewikkelder.
Volgens Sinninghe Damsté komt een verschil in verlangen bij het overgrote deel van de stellen voor. Het probleem zit volgens haar niet alleen in hoeveel seks een stel heeft, maar vooral in het verschil tussen de behoeften van beide partners.
En nee, dat betekent ook echt niet dat 80 procent van de stellen iedere avond ruzie maakt over seks. Het gaat om iets subtielers: de één heeft vaker zin dan de ander en dat verschil begint spanning op te leveren.
De één voelt zich afgewezen, de ander onder druk
Het probleem zit namelijk lang niet altijd in de hoeveelheid seks zelf. Het is vooral wat er gebeurt wanneer beide partners een ander verlangen hebben.
Degene die vaker initiatief neemt, kan zich steeds meer afgewezen voelen. Wil je me nog wel? Vind je me nog aantrekkelijk? Waarom heb je nooit zin in mij? Ondertussen kan de partner die minder vaak zin heeft juist steeds meer druk ervaren. Alsof ieder kusje, iedere aanraking of ieder gezellig avondje op de bank mogelijk een opmaat naar seks is.
Want hoe meer de één zich afgewezen voelt, hoe vaker die misschien bevestiging of toenadering zoekt. Hoe meer druk de ander ervaart, hoe groter de behoefte kan worden om juist afstand te nemen.
Voor je het weet, zit je samen in een soort koude oorlog onder de dekens.
Verschil in zin betekent echt niet dat er iets mis is met je relatie
Een verschil in libido betekent niet dat er iets mis is met jouw relatie.
Sterker nog: het is eigenlijk heel normaal dat twee mensen niet altijd precies evenveel zin hebben in seks. Seksueel verlangen is geen vaste hoeveelheid die bij beide partners iedere dinsdag om 21.00 uur op hetzelfde niveau staat.
Verlangen kan bovendien veranderen door allerlei omstandigheden. Stress, vermoeidheid, werk, kinderen, hormonen, lichamelijke veranderingen, medicatie, onzekerheid of simpelweg een druk leven kunnen allemaal invloed hebben op hoeveel zin iemand heeft.
Daar komt nog iets bij: zin in seks ontstaat niet bij iedereen op dezelfde manier.
De één voelt spontaan: ik heb zin, kom maar hier. Bij de ander ontstaat verlangen juist pas wanneer er al intimiteit, ontspanning en aanraking is. Als je ervan uitgaat dat iedereen seksueel verlangen op dezelfde manier ervaart, kun je elkaar dus behoorlijk makkelijk mislopen.
En dan ontstaat het grote misverstand
Een van de vervelendste dingen aan een verschil in verlangen is dat beide partners zich uiteindelijk onbegrepen kunnen voelen.
De partner met meer zin denkt misschien: ik moet blijkbaar altijd degene zijn die initiatief neemt.
De partner met minder zin denkt ondertussen: ik kan blijkbaar nooit gewoon knuffelen zonder dat het iets moet worden.
Beiden kunnen zich afgewezen voelen, maar op een totaal andere manier.
En precies daardoor gaat het uiteindelijk vaak helemaal niet meer alleen over seks. Het gaat over bevestiging, aantrekkelijkheid, liefde, nabijheid en de vraag of je nog gewenst bent door degene met wie je je leven deelt.
Dat maakt het onderwerp ook zo gevoelig. Want zeggen “ik wil vaker seks” kan door de ander worden gehoord als “jij doet het niet goed genoeg”. En zeggen “ik heb daar nu geen behoefte aan” kan bij de ander binnenkomen als “ik vind je niet meer aantrekkelijk.”
Terwijl geen van beide per se bedoeld wordt.
Waarom praten over seks zo verdomd lastig is
We vinden het blijkbaar makkelijker om seks te hebben dan om erover te praten.
Veel stellen bespreken wel hoe vaak ze seks hebben, maar veel minder vaak wat seks voor hen betekent. Is het voor jou vooral lichamelijk? Een manier om verbinding te voelen? Heb je behoefte aan bevestiging? Voel je je geliefd wanneer je partner initiatief neemt? Of heb je juist behoefte aan intimiteit zonder dat daar automatisch seks uit hoeft te volgen?
Dat zijn misschien ongemakkelijke vragen, maar ze kunnen wel voorkomen dat ieder verschil in zin wordt geïnterpreteerd als een persoonlijke afwijzing.
Want misschien is “ik heb geen zin” soms ook gewoon precies dat: ik heb vandaag geen zin.
Niet: ik wil jou niet.
De slaapkamer hoeft geen onderhandelingstafel te worden
Nee, het kan daarom zelfs helpen om het gesprek juist buiten de slaapkamer te voeren. Niet op het moment dat één van jullie net is afgewezen of wanneer de ander zich onder druk gezet voelt, maar op een rustig moment.
Niet: “Waarom wil je nooit seks?”
Wel: “Ik merk dat we hier verschillend in zitten. Hoe is dat eigenlijk voor jou?”
Dat klinkt misschien minder sexy dan een spontane vrijpartij, maar het kan juist verrassend veel spanning uit de slaapkamer halen.
Dus: wie heeft er gelijk?
Niemand.
En misschien is dat wel het belangrijkste inzicht achter die 80 procent. Bij een verschil in verlangen is er niet automatisch een schuldige en een slachtoffer. Er zijn meestal gewoon twee mensen die allebei iets anders nodig hebben.
De één wil zich begeerd voelen. De ander wil zich vrij voelen om nee te zeggen.
De één zoekt verbinding via seks. De ander heeft juist verbinding nodig voordat seks aantrekkelijk wordt.
En zolang je elkaar daarin als tegenstander blijft zien, blijft de koude oorlog waarschijnlijk gewoon voortduren.
Misschien begint de oplossing dus niet met vaker seks hebben, maar met eindelijk eens hardop zeggen wat je eigenlijk nodig hebt.
Van de slaapkamer naar het theater
Het onderzoek van seksuoloog Mariëtte Sinninghe Damsté vormde de aanleiding voor het relatietheater ZIN, waarin het verschil in verlangen en alles wat daarbij komt kijken centraal staat. De voorstelling is vanaf 11 september in verschillende Nederlandse theaters te zien. Mocht je dat leuk vinden!
