Traits of a Narcissist: How to Recognize Them (and Protect Yourself)

Ik weet het, narcisme is echt het modewoord van het moment. Maar geloof me, ik heb van dichtbij een situatie meegemaakt waarin we niet honderd maar duizend procent zeker waren dat we met een narcist te maken hadden. Een van mijn beste vrienden, een superintelligente vrouw, viel ook in de val van een charismatische narcist. Hoewel ik niet in de exacte details kan ingaan, heb ik me verdiept in deze persoonlijkheidsstoornis en kan ik je misschien helpen alle kenmerken te herkennen waar je op moet letten als je ook vermoedt dat je met een narcist te maken hebt. Want de signalen zijn niet altijd gemakkelijk te spotten. Vooral in het begin bombarderen ze je met liefde met hun nepcharisma.

1. Een extreem overdreven gevoel van eigenbelang (oftewel, ze spelen de hoofdrol in elk verhaal)

Narcisten geloven echt dat ze speciaal zijn. Niet gewoon uitzonderlijk aardig of slim, nee – uniek, briljant en verheven boven de rest. Je kunt een verhaal van tien minuten vertellen over je promotie; zij hebben een nog spectaculairder verhaal, compleet met applaus, een conga-lijn, confetti en een Nobelprijs-nominatie.

2. Ze willen constante bewondering. Altijd. Overal.

Een narcist zonder aandacht is als een cappuccino zonder schuim. Ze hebben het nodig als zuurstof. Of het nu op sociale media is of in het echte leven, er moet geklapt en gejuicht worden. Geen aandacht? Dan zijn ze onmiddellijk beledigd.

3. Grootheidswaanzin 24/7

De wereld draait om hen – om hen en alleen om hen. Ze dromen van eindeloze macht, roem en succes. Natuurlijk moet het moeiteloos naar hen toe komen. En jij? Jij bent een ondersteunend personage in hun zelfgeschreven bestseller.

4. Kenmerken van een narcist: MANIPULATIE in vetgedrukte hoofdletters.

A narcist weet precies welke knoppen hij moet indrukken. Emotionele chantage? Check. Je laten denken dat jij de gek bent? Check. Ze zijn zo goed in gaslighting dat je je daarna voelt alsof je je moet verontschuldigen. Um, nee. Ren niet: VLUCHT!!

5. Gebrek aan empathie (en een lege emotionele koelkast)

Huil je? Je krijgt een schouderklopje dat aanvoelt alsof het door een robot is gegeven. Narcisten voelen weinig tot niets als het niet om henzelf gaat. Emotionele diepgang is er simpelweg niet. Of het is heel, heel goed gespeeld.

6. Onredelijke verwachtingen van anderen

Een narcist verwacht dat je altijd onmiddellijk voor hen klaarstaat. Zelfs als je net in een vliegtuig bent gestapt, je moeder onder het mes gaat, of het Kerstmis is.

7. Een andere opvallende eigenschap: ze zijn intens verslaafd aan aandacht en controle

Narcisten willen de teugels vasthouden. In relaties, vriendschappen, op het werk – controle is de sleutel. En als ze dreigen het te verliezen? Cue de drama overal. En het onvermijdelijke schuldspel, dat altijd op jou terechtkomt.

8. Extreem jaloers

Opvallend, want je zou kunnen denken: “Als iemand zo vol van zichzelf is, waarom zouden ze dan jaloers zijn?” Simpel. Omdat alles wat jij hebt, zij ook willen – en groter en beter. Een baan, een nieuwe auto, een vakantie? Ze geloven oprecht dat ze het meer verdienen dan jij.

9. Macht is alles wat ze willen

Macht, of het nu in de keuken, winkel of op het werk is – ze willen dat jij doet wat zij willen. Altijd. Macht kan ook klein zijn: het gesprek domineren. En als je weerstand biedt? Verwacht een storm van kritiek.

10. Speels charmant en charismatisch, maar de maskers vallen altijd af

In het begin zijn ze zo betoverend. Je denkt: “Wauw, ik heb nog nooit iemand zoals dit ontmoet.” Waar. Omdat het eerste deel top-tier acteren is. Liefde bombarderen deluxe. Maar, langzaam zie je dat die charme niet echt is, en dat er iets heel kouds onder zit. En eerlijk gezegd, je voelt het in je buik. Je wilt het niet toegeven omdat het te goed was. Je zielsverwant. De partner van je leven. Of vriend voor het leven. Maar diep van binnen weet je: “Er klopt iets niet.”

Snelle samenvatting? Hier zijn de 5 typische gewoonten van een narcist

• Grootheidswaanzin – ze voelen zich belangrijker dan wie dan ook.
• Recht op – ze geloven dat regels voor anderen gelden, niet voor hen.
• Aandachtzoekend – hongerig, dramatisch, onverzadigbaar.
• Manipulatie – altijd jouw schuld. Altijd.
• Gebrek aan empathie – emoties? Alleen als het hen ten goede komt.

Als je nu denkt: “Shit, dit klinkt als mijn ex, mijn baas, mijn partner…” dan is het tijd om eerlijk tegen jezelf te zijn, anders blijf je jaren in deze situatie vastzitten. Hoe moeilijk het ook is. Stel je eigen grenzen. Je kunt een narcist niet veranderen, maar je kunt voor jezelf kiezen.

Bron: Psychology Today | Afbeelding: Netflix (Jij) | Prime Video (American Psycho) | HBO (Game of Thrones)