Entertainment

GTA 6- voor dummies, voor als je de hype niet snapt

By
GTA 6-collage met Lucia en Jason op de voorgrond, links een PS5-hoes en rechts een telefoon met een Instagrambericht over de spelwereld.

Is je collega vandaag ineens vrij, belde de moeder van het vriendje van je zoon af omdat hij koorts heeft, en ziet je partner er voor iemand die zich ziek meldde opvallend fris en vrolijk uit? Maak je geen zorgen, er is geen nieuwe griepgolf uitgebroken. Wat er rondwaart is het GTA 6-virus, want vandaag verscheen Grand Theft Auto 6, de meest verwachte videogame van dit decennium, en daar nemen miljoenen mensen wereldwijd graag een paar dagen voor op de bank. Voor iedereen die geen spelcomputer in huis heeft en zich afvraagt waar al die opwinding over gaat, neem ik je mee in een GTA 6-voor-dummies-betoog, zodat je bij de koffieautomaat in elk geval kunt meepraten.

Is er echt een nieuwe griep in omloop?

Ik moet bekennen dat ik er zelf ook pas gisteren achter kwam. Ik ben moeder van drie dochters, bij ons thuis wordt er niet gegamed, en het woord GTA was voor mij tot voor kort niet meer dan een drieletterige afkorting die ik ergens in de jaren nul weleens voorbij had zien komen. Tot ik bij de nagelstudio naast een moeder van drie jongens belandde, die me tussen het vijlen en lakken door vertelde dat volwassen mannen in haar omgeving al maanden geleden vrij hadden aangevraagd, dat er die ochtend in de klassenapp verdacht veel kinderen ziek waren gemeld, en dat haar oudste om middernacht met een volle ijskast aan chips en energiedrankjes klaar had gezeten. Dat bleek geen overdreven anekdote, want de verschijnselen hebben inmiddels zelfs een naam gekregen: de GTA-griep, een aandoening die zich kenmerkt door een plotselinge opvlieger van buikpijn op de releasedag en een opmerkelijk snel herstel zodra het weekend nadert.

Wat is GTA 6 nu eigenlijk?

GTA staat voor Grand Theft Auto, wat je vrij kunt vertalen als grootschalige autodiefstal, en dat zegt eigenlijk al genoeg over de toon van het spel. Je speelt een crimineel in een gigantische, tot in de kleinste details nagebouwde stad, waarin je vrijwel alles kunt doen wat in het echte leven verboden, ongezond of allebei is: auto’s stelen, overvallen plegen, je ontdoen van achtervolgende politieauto’s, maar ook gewoon met de radio aan langs de boulevard cruisen, een broodje halen of naar de zonsondergang op het strand kijken. GTA 6 speelt zich af in Vice City, een nauwelijks verhulde versie van Miami, in de fictieve staat Leonida, die zo veel op Florida lijkt dat je de luchtvochtigheid bijna door het scherm heen voelt. Het verhaal draait om Lucia Caminos en Jason Duval, een stel dat na een klus die misloopt steeds dieper in de criminaliteit belandt, een moderne versie van Bonnie en Clyde met palmbomen en neonlicht. Spelen kan sinds middernacht op de PlayStation 5 en de Xbox Series X en S, en wie hoopte het op de laptop te doen, moet nog even geduld hebben, want een pc-versie is nog niet aangekondigd.

Waar komt de gekte rond GTA vandaan?

Om te begrijpen waarom deze game zo’n massahysterie veroorzaakt, moet je even terug naar 1997, toen de allereerste Grand Theft Auto verscheen, een spel dat je van bovenaf speelde en waarin de poppetjes ongeveer zo groot waren als een rijstkorrel. De echte doorbraak kwam in 2001 met GTA III, waarin je voor het eerst in drie dimensies vrij door een complete stad kon rijden, iets wat destijds net zo revolutionair voelde als de eerste keer dat je een smartphone vasthield. Daarna volgden Vice City, met zijn pastelkleurige jaren tachtig en een sfeer die aan Miami Vice en Scarface deed denken, en San Andreas, dat zich afspeelde in een versie van Californië en in 2005 voor een flinke rel zorgde toen bleek dat er een verborgen seksscène in zat die met wat knutselwerk kon worden ontgrendeld. Dat schandaal ging de geschiedenis in als Hot Coffee en leidde ertoe dat de game tijdelijk uit de winkels verdween. Na GTA IV in 2008 verscheen in 2013 GTA V, dat in de eerste 24 uur 11,2 miljoen keer (!!!) werd verkocht, goed voor meer dan 815 miljoen dollar, en dat uitgroeide tot een van de best verkochte entertainmentproducten aller tijden. Daarna bleef het ruim dertien jaar stil, en in die tijd is een hele generatie gamers opgegroeid met wachten, speculeren en het analyseren van elk pixeltje dat uitlekte. Toen de eerste trailer van GTA 6 in december 2023 online kwam, werd die binnen 24 uur meer dan 93 miljoen keer bekeken, en de tweede trailer haalde in mei 2025 zelfs 475 miljoen views in één dag, verdeeld over alle platforms, waarmee hij het record van Deadpool & Wolverine verbrak.

Waarom liggen werkgevers wakker van GTA 6?

Omdat GTA 6 op een donderdag verschijnt, midden in de werkweek, zagen veel bedrijven de bui al ruim van tevoren hangen. Uit onderzoek van het RTL Nieuwspanel blijkt dat vijftien procent van de Nederlanders die in de eerste week gaan spelen er een of meer dagen vrij voor neemt, en bij een planningsbedrijf zagen ze het aantal verlofaanvragen van jonge mannen met maar liefst 289 procent stijgen, al werd uiteindelijk lang niet alles toegekend. Een Nederlands mediabureau besloot het zekere voor het onzekere te nemen en gaf zijn medewerkers op donderdag en vrijdag gewoon twee dagen betaald vrij, met als redenering dat ze anders toch met hun hoofd in Vice City zouden zitten. Een Spaanse econoom rekende zelfs uit dat het verzuim de Amerikaanse economie meer dan een miljard dollar zou kunnen kosten, al moet je zulke cijfers met een flinke korrel zout nemen, want harde data ontbreken. Voor de volledigheid: vrij nemen voor een game mag gewoon, maar je onterecht ziekmelden is natuurlijk een ander verhaal, ook als het virus nog zo aanstekelijk is.

Wat kost GTA 6 en wat heb je ervoor nodig?

De standaardversie van GTA 6 kost in Nederland 79,99 euro, en wie ook alle digitale extraatjes wil, zoals speciale auto’s en outfits, betaalt voor de Ultimate Edition 99,99 euro. Dat is een flinke stap omhoog vergeleken met de zestig dollar die GTA V destijds kostte, en ruim de helft van de Nederlandse geïnteresseerden vindt de prijs eigenlijk te gortig, al weerhoudt dat de meesten er kennelijk niet van om hem toch te kopen. Wie er nog geen spelcomputer bij heeft, is uiteraard een stuk duurder uit, en ook wie er wel een heeft, moet er rekening mee houden dat de game zo’n 210 gigabyte opslagruimte opslokt, zodat de kans groot is dat er alsnog een extra harde schijf op het verlanglijstje belandt. Wie hoopt zijn Nederlands te oefenen, komt bovendien bedrogen uit, want de game is er niet in onze taal.

Waarom is de muziek van GTA 6 zo bijzonder?

Dit was voor mij misschien wel de grootste verrassing, want de muziek in GTA is van een niveau waar menig filmregisseur jaloers op zou zijn. Terwijl je door de stad rijdt, kun je zappen tussen tientallen radiozenders vol bestaande nummers, van country en salsa tot metal, reggae, klassiek en Afrikaanse amapiano, compleet met radio-dj’s en nepreclames die zo absurd zijn dat ze bijna een eigen fanclub hebben. Voor GTA 6 verschijnt daarnaast een eigen album met nieuwe nummers van onder anderen Travis Scott, Cardi B, Morgan Wallen, Rauw Alejandro, Tove Lo en, het moet niet gekker worden, Keith Richards van de Rolling Stones. De originele soundtrack is gemaakt door het Franse elektronische duo Justice, dat al Grammy’s op zijn naam heeft staan en voor dit project samenwerkte met onder meer Tame Impala en SZA. Hoe groot de invloed van GTA op de muziekwereld is, bleek toen in de eerste trailer Love Is a Long Road van Tom Petty klonk, een nummer uit 1989 dat daarna ineens weer massaal werd gestreamd door een generatie die nog niet geboren was toen het uitkwam.

Waarom is Lucia zo’n big deal?

In de moderne GTA-games waren de hoofdpersonen altijd mannen, en vrouwen kwamen er doorgaans niet verder dan een bijrol, vaak een die je liever niet aan je dochters zou laten zien. GTA V had zelfs drie mannelijke hoofdpersonen en geen enkele vrouw, iets waar de makers destijds flink op werden aangesproken. Met Lucia Caminos krijgt de reeks voor het eerst een vrouwelijke hoofdpersoon die je gewoon zelf bestuurt, niet als optioneel extraatje of als avatar in een online modus, maar als volwaardige helft van het verhaal. Ze is van Latijns-Amerikaanse afkomst, heeft een gevangenisverleden en staat in alles gelijk aan haar partner Jason, tussen wie je tijdens het spelen vrijelijk kunt wisselen. Voor een spelreeks die jarenlang werd bekritiseerd om de manier waarop vrouwen werden neergezet, is dat een opvallende stap, en het is niet toevallig dat Lucia sinds de eerste trailer uitgroeide tot het gezicht van de hele campagne.

Is GTA 6 geschikt voor kinderen?

Hier kan ik kort over zijn, ook al vinden teenagers dat ongetwijfeld een teleurstellend antwoord: GTA 6 heeft een PEGI 18-keurmerk, net als al zijn voorgangers, vanwege het vele geweld, het drugsgebruik, het grove taalgebruik en de seksuele inhoud. Dat de game razend populair is onder twaalf- tot zestienjarigen verandert daar weinig aan, al weet iedere ouder ook dat een verbod het verlangen meestal alleen maar groter maakt. Komt je kind thuis met het verhaal dat de hele klas het speelt, dan helpt het om te weten waar het over gaat, zodat je er samen over kunt praten in plaats van alleen nee te zeggen. En mocht je kind vandaag ineens opvallend veel buikpijn hebben, dan weet je nu in elk geval welk virus er waarschijnlijk achter zit.

Hoe overleef je het GTA 6-virus als niet-gamer?

De goede nieuws is dat het GTA 6-virus voor buitenstaanders volstrekt ongevaarlijk is, al kan het wel leiden tot een lege bank op vrijdagavond, onbeantwoorde appjes en een partner die je om twee uur ’s nachts enthousiast vertelt over een achtervolging door de Everglades. Wie niet mee kan of wil doen, kan het zich prima gemakkelijk maken met een goede serie, een boek of een etentje met vriendinnen die evenmin een controller in huis hebben. En wie toch nieuwsgierig is geworden, kan altijd een uurtje naast een besmette huisgenoot op de bank kruipen, al is het maar om te horen of de radiozenders echt zo goed zijn als iedereen beweert. Zeg niet dat ik je niet gewaarschuwd heb, want besmettelijk is het wel.

Veelgestelde vragen over GTA 6

Wanneer komt GTA 6 uit?

GTA 6 verscheen op donderdag 19 november 2026. In Nederland kon je vanaf middernacht beginnen met spelen.

Op welke consoles kun je GTA 6 spelen?

GTA 6 is te spelen op de PlayStation 5 en de Xbox Series X en S. Een pc-versie is nog niet aangekondigd.

Wat kost GTA 6 in Nederland?

De standaardversie kost 79,99 euro, de Ultimate Edition met extra digitale content kost 99,99 euro.

Is GTA 6 in het Nederlands te spelen?

Nee, er is geen Nederlandse versie. De game is onder meer beschikbaar in het Engels, Duits en Frans.

Vanaf welke leeftijd is GTA 6?

GTA 6 heeft een PEGI 18-keurmerk en is daarmee bedoeld voor volwassenen.

Wie zijn de hoofdpersonen in GTA 6?

De game draait om Lucia Caminos en Jason Duval. Lucia is de eerste vrouwelijke hoofdpersoon in de moderne GTA-reeks.

Wat is de GTA-griep?

Zo wordt het verschijnsel genoemd dat mensen zich rond de release van een nieuwe GTA ziek melden om te kunnen spelen.

Read next