10 dingen die je niet moet zeggen tegen iemand met een burn out
Even niet lekker in je vel zitten, heeft iedereen weleens, maar wat nou als je beste vriendin, partner, moeder of collega in een burn-out zit? Natuurlijk wil je diegene helpen, maar door wat motiverende spreuken te zeggen ga je echt geen bergen verzetten. Wil je niet op eierschalen lopen? Schrijf dan maar mee, want deze 10 dingen moet je nooit zeggen tegen iemand met een burn-out.
1. “Het komt wel goed.”
Ja, dat wil je dus echt niet horen als je in een burn-out zit. Natuurlijk is het fijn dat er mensen zijn die zich om je bekommeren, maar wanneer je in een burn-out zit, voelt het als een diep gat waar je niet uit kunt kruipen. Je wil liever dat iemand bij jou in dat gat gaat zitten en voorstelt om leuke dingen te doen, of gewoon even naar je luistert, dan dat iemand maar blijft zeggen: “het komt allemaal weer goed”.
2. “Denk gewoon positief.”
Kots. Eigenlijk moet je dit nooit zeggen tegen iemand in een vervelende situatie, maar al helemaal niet als iemand in een burn-out zit. Stel je eens voor: je slaapt al weken amper, hebt niet eens puf om boodschappen te doen en je weet niet meer hoe je uit deze rotzooi komt. En dan zegt je lieftallige collega even: “denk gewoon positief”. Ja, sorry hoor, maar die wil je dan toch gewoon neerschieten? (Grapje, grapje). Een burn-out is niet iets waar je zomaar uitkomt door in de spiegel tegen jezelf te zeggen dat het allemaal beter wordt en je vanzelf geen stress meer voelt, Gerda.
3. “Kun je niet gewoon een paar dagen vrij nemen?”
Haha, dat is grappig. Leuk idee van je, Simon, maar helaas kun je een burn-out niet met een paar dagen vrij oplossen. In die dagen kun je misschien even bijslapen en wat ‘relaxen’, maar echt ontspannen doe je niet 1, 2, 3. In een burn-out zit je namelijk al een lange tijd in een constante stressmodus. Je cortisol zit tot aan je nek, je kunt slecht nadenken en hebt hoogstwaarschijnlijk andere lichamelijke klachten door al die stress. Dat los je dus echt niet op met een paar snipperdagen.
4. “Waarom neem je niet gewoon een week vakantie?”
Iedereen kan weleens stress hebben die je na een lekkere vakantie kunt vergeten, maar een burn-out? Die vergeet je niet na een vakantie. Misschien voel je je even weer de oude zelf omdat je op een andere locatie bent, omringd door palmbomen en een fijne temperatuur. Maar wanneer je na een week (of twee, als je dat jezelf al gunt, want je voelt je al schuldig) terugkomt, komt al die stress hoogstwaarschijnlijk weer terug. Je moet juist je thuissituatie veranderen en daarin een weg vinden. Niet eraan ontsnappen.
5. “Je hebt nu zoveel vrij, lijkt wel een vakantie.”
Nou, sorry hoor, maar dit is geen vakantie. Als je thuiszit door een burn-out, dan ben je aan het herstellen. Als iemand een knie-operatie heeft gehad, ga je toch ook niet zeggen: “Oh lekker een vakantie,” terwijl diegene doodgaat van de pijn? Nee. Dus nu ook niet, eikel. Ga jij je maar eens zo slecht voelen dat er al weken afwas op tafel staat en je niet eens de energie hebt om je moeder te appen.
6. “Kom op, stel je niet zo aan.”
Die heb ik al vaker gehoord. Er is altijd wel een of andere (meestal mannelijke) persoon die denkt dat je je aanstelt. “Zo erg is het toch niet? Iedereen heeft weleens stress. Daar moet je gewoon doorheen.” Als blikken konden doden, dan was deze vent dood. Iemand met een burn-out voelt zich vaak al schuldig om zijn of haar gevoelens. Denk je dat iemand zin heeft om zich zo te voelen? Nee, tuurlijk niet. En als je maar door en doorgaat, los je niks op. Het wordt alleen maar erger.
7. “Je moet gewoon beter je tijd managen.”
Alsof tijdsnood de reden is dat je een burn-out hebt. Oké, beter je tijd managen kan misschien helpen wanneer je nog aan het begin van je stress zit, een paar deadlines zich opstapelen en je even wat vermoeid bent. Maar op het moment dat je in een burn-out zit, gaat het al maanden slecht. Dan helpt een paar afspraken beter inplannen en een werktaak minder doen niet meer. Ga jij je eigen tijd beter managen, doei.
8. “Heb je weleens nagedacht over yoga of meditatie?”
Natuurlijk kunnen yoga en meditatie helpen, maar dit is eigenlijk hetzelfde als je tijd beter managen: als je eenmaal in die put zit, dan kom je er niet zomaar uit. Daar gaat wat yoga niet aan veranderen. Het maakt je situatie misschien zelfs erger, want naast je al drukke werk- en gezinsleven moet je ook nog eens naar een yogales. En dat mediteren? Ja, heel rustgevend als je niet de hele dag loopt te malen over al je problemen.
9. “Zoek gewoon de ontspanning op, dan komt het wel goed.”
Zucht. Ontspanning is zeker een oplossing voor stress, maar zoals ik al een paar keer heb gezegd: een burn-out is niet alleen maar een beetje stress. Het zit veel dieper dan dat. Het gaat over onzekerheden en hoe je door geen grenzen aan te geven in een diep dal terecht bent gekomen. Daar gaat even een koffietje doen met een vriendin, een boek lezen of een weekendje rust niets aan veranderen. Je moet systematisch je leven meer in balans brengen. Niet even ‘ontspannen’.
10. “Iedereen heeft het toch druk?”
Dit is misschien nog wel de allerergste. Ja, Nick. Iedereen heeft het druk. Tuurlijk. Maar dat betekent niet dat iedereen zo soepel door het leven moet dansen als jij, finance bro. Alleen omdat elk persoon zijn eigen struggles heeft, betekent dat niet dat die van je collega minder erg zijn. Een burn-out gaat over meer dan alleen drukte: doordat alles op elkaar blijft stapelen en je het gevoel hebt dat je geen controle meer over je leven hebt, zak je steeds verder onder de druk. Zie het alsof je een stapel boeken op je hebt liggen: als je een boek per dag weghaalt, duurt het heel erg lang voordat die stapel lichter wordt. Ga niet andermans problemen ondermijnen omdat ‘iedereen het druk heeft’, rare.
Heb je meegeschreven? Goed zo. Wees maar gewoon lief voor je collega’s met een burn-out. Zij willen zich niet eens zo voelen, dus ze kunnen er echt niets aan doen. Laat hun favoriete snacks bezorgen, kook eens avondeten voor ze of breng je kliekjes langs. Alleen al aangeven dat je aan ze denkt, kan al helpen. Zolang je deze dingen maar niet zegt.
