Collageen poeder: wondermiddel of marketinghype?

Je kunt er tegenwoordig niet meer omheen: collageen. Het zit in je cappuccino, in gekleurde gummies en in serums die beloven je huid te liften alsof je net de allerfijnste gezichtsbehandeling hebt gehad. Maar werkt het ook echt, of is collageen gewoon weer zo’n beautyhype?

Wat is collageen eigenlijk?

Collageen is eigenlijk een heel gewoon eiwit, maar wel het meest voorkomende in je lichaam. Het vormt de basis van je huid, maar ook van je haar, nagels, botten en gewrichten. Helaas begint je lichaam vanaf je 25e langzaam minder collageen aan te maken, en dat merk je. Fijne lijntjes sluipen erin, je huid voelt ietsje minder stevig en zelfs je nagels kunnen sneller breekbaar worden. Geen drama natuurlijk, laten we blij zijn dat we ouder mogen worden, maar het verklaart wel waarom we massaal op zoek gaan naar manieren om die voorraad aan te vullen.

Smeren, eten, drinken of slikken?

De grote vraag is: hoe doe je dat? Smeer je het op je huid of gooi je het in je smoothie? En werkt het dan echt? Je ziet steeds vaker verzorgingsproducten met collageen op het etiket. Klinkt logisch: als je iets mist, smeer je het bij, toch? Alleen zijn de collageenmoleculen in crèmes vaak te groot om écht in je huidlagen door te dringen. Ze blijven dus aan de oppervlakte, waar ze je huid wel goed kunnen hydrateren en glad laten aanvoelen – wat natuurlijk ook niet verkeerd is – maar ze zorgen niet voor diep herstel of nieuwe collageenaanmaak, wat we juist willen. Als je écht effect wilt, moet je niet kijken naar producten met collageen erin, maar naar ingrediënten die je huid aanzetten om zélf collageen aan te maken. Denk aan retinol, vitamine C, niacinamide of peptiden; dat zijn dé ingrediënten in je skincare voor een gladdere huid.

Collageen om te drinken

Dan is er natuurlijk ook collageen dat we slikken of drinken. Denk aan poeders, capsules of drankjes die je dagelijks inneemt of als extra shot kunt bestellen bij je matcha. Deze vormen bevatten meestal gehydrolyseerd collageen (klinkt ingewikkeld), ook wel collageenpeptiden genoemd. Deze kleinere deeltjes worden wél beter opgenomen door je lichaam. En ja, hier is dus wél goed onderzoek naar gedaan. Verschillende studies laten zien dat als je elke dag de juiste collageensupplementen achter elkaar slikt, dat echt zorgt voor betere huidelasticiteit, hydratatie en minder fijne lijntjes.

Geen wondermiddel

Maar eerlijk is eerlijk: het is niet zo dat als je een schep collageenpoeder neemt, het rechtstreeks naar je kraaienpootjes vliegt. Je lichaam breekt de collageen namelijk af tot aminozuren, die vervolgens daar terechtkomen waar ze op dat moment nodig zijn, en dat kan dus óók ergens anders zijn dan je gezicht. Daarom is het belangrijk om collageen niet als wondermiddel te zien, maar als onderdeel voor je héle lichaam. Je haalt het meeste effect uit collageen als je het combineert met andere ingrediënten zoals vitamine C. En misschien nog wel belangrijker: je moet het écht elke dag gebruiken, het liefst een langere periode. Eén week fanatiek mixen gaat echt het verschil niet maken, helaas. Dus die extra shot in je koffie voor een paar euro heeft dus weinig effect.

De keerzijde van collageen

Ook zijn er nadelen, helaas. Niet elk collageenproduct is even effectief. Sommige zijn onvoldoende geconcentreerd of bevatten niet de ‘gehydrolyseerde’ vormen die je nodig hebt, waardoor je lichaam het amper vasthoudt, maar alles weer uitplast. Daarnaast zijn collageensupplementen bijna altijd dierlijk – meestal gemaakt van rund, vis of kip. Voor vegetariërs en veganisten is dat dus niet ideaal. Er bestaan gelukkig wel plantaardige collageenboosters, maar die bevatten dan weer geen echt collageen. Deze helpen je lichaam wel bij het aanmaken ervan door andere ingrediënten zoals vitamine C, zink of silicium. Je slikt het dus niet helemaal voor niets.

Collageen werkt alleen met een gezonde levensstijl

Een ander belangrijk punt dat we niet mogen vergeten, is dat collageen geen vervanging is voor een gezonde levensstijl. Te veel zon, roken, alcohol, stress en te weinig slaap breken je collageenvoorraad net zo hard af als je het probeert op te bouwen met supplementen. Ja, echt. Denk dus niet dat je met een poedertje alles kunt repareren. Zie het eerder als een aanvulling, net zoals je ook niet alleen op serum leeft, maar je huid ook beschermt met SPF.

Over die roze collageenzakken

We hadden het hier op de redactie nog over dat we allemaal weleens met zo’n collageenpoederzak in onze handen hebben gestaan. Je weet wel, van die zakken met ‘beauty glow’ of ‘skin boost’ in sierlijke letters, vaak gepromoot door influencers. Ze maken je aanrecht er nog knapper op, maar of déze nou echt werken? Soms, maar zeker niet altijd. Want veel van deze (toch best wel commerciële) producten bevatten wel collageen, natuurlijk, maar vaak gecombineerd met andere ingrediënten zoals hyaluronzuur, biotine, zink of vitamine C. En dat is geen slechte combi, maar de hoeveelheid collageen naast al het andere is vaak niet hoog. Check dus vooral even de kleine lettertjes op de achterkant voordat je zo’n fashionable zak shopt. Als er een hoge dosis ‘gehydrolyseerde collageenpeptiden’ in zit, dan zit je goed. Maar kijk ook naar toevoegingen zoals suiker, smaakstoffen en vulmiddelen. Niet per se schadelijk, maar ze doen vrij weinig voor je huid.

Let ook op de porties die je gebruikt. Vaak staat er getipt dat je zo’n 2 à 3 gram moet nemen, maar uit onderzoek blijkt dat je zeker 5 tot 10 gram per dag nodig hebt om resultaat te zien. En als je poeder meer smaakt naar milkshake dan naar neutraal collageen, dan weet je dat je niet echt goed zit.

Dus, werkt collageen nu echt? Ja, collageen kán zeker helpen voor een beter gehydrateerde, elastischere huid en sterkere nagels, behalve als je kiest voor de juiste vorm en het combineert met een gezonde routine, natuurlijk. Maar het is geen magische shortcut en al helemaal geen vervanging voor goede skincare, zonbescherming of een gezonde levensstijl met voldoende slaap. Smeren met collageen heeft vooral een oppervlakkig effect, terwijl slikken of drinken bij langdurig gebruik wél subtiele(!) verbeteringen kan geven.

Beeld: Instagram | oliviatps