articles from

Tessa Heinhuis

We all secretly dream of it: stopping work earlier. Long live freedom and fun! But, of course, you need a cushion for that. And you need to save well. How much savings do you need to retire ten years earlier in the Netherlands?

Well, quite a lot, it turns out, based on a handy calculation.

The first step is to calculate how much you'll need annually to live comfortably. This includes all fixed costs, such as rent or mortgage, insurance, groceries, transportation costs, and all the fun things you do, like vacations and outings. A smart way to figure this out is by using your current spending as a baseline. It’s a good idea to get a better understanding of where your money goes. What are your current expenses? Then calculate what you spend in a year.

Example: Let’s say you currently spend €30,000 a year to live a reasonably comfortable life. This amount could be a good indication of what you'll need per year when you retire, although you may spend less because, for instance, you no longer have to commute. But, it’s better to overestimate.

Also, think about unpleasant things like inflation. I never paid too much attention in economics class, but, yeah, you can’t avoid it.

Inflation can have a big impact on the value of your savings. Prices rise on average by about 2% per year, which reduces your purchasing power. It’s important to factor in inflation when making your calculations, so your savings are still sufficient in the future.

Example: If you want to retire ten years earlier, inflation could mean you’ll need a bit more in later years than in the early years. To compensate for this, you should increase your annual required amount by 2% per year. From the age of 67, you'll start receiving your pension, which should be enough to live on. So, you need to think about an amount that covers inflation and your expenses for those years between 57 and 67.

So, how much do you actually need? The rule of thumb is that you need 25 times your annual expenses to comfortably retire earlier. This rule is based on the so-called 4% rule, which says you can withdraw 4% of your wealth each year without running out of savings. With annual expenses of €30,000, you'll need about €750,000 (25 x €30,000) to retire early without having to work.

Quite a bit of money, so. But maybe it’s not unattainable for you. And it's always nice to have something to aim for. Goals are there to be achieved, targets motivate you. So seize your opportunities and start saving. Who knows, you might stop working a few years earlier and see the whole world. That would be a nice prospect, wouldn't it?

Honestly, in December, we don't count calories. But still, it's nice to fit into your jeans come January. A little turkey with gravy is just fine, and dessert is allowed too. But there’s one dessert that really stands out when it comes to calories. And that is: Christmas pudding. You know, that round ring of sort of greasy bread your grandma used to make. Or what my mom sometimes brings over. Thankfully, I don't find it that delicious, but even a small piece can be a killer for your waistline. This beloved British classic is often made with ingredients that are anything but light. Think about: Dried fruits like raisins, currants, and dates, packed with natural sugars. Fat in the form of butter or beef fat (traditionally "suet"), essential for the rich, moist texture. Sugar and honey, making the pudding extra sweet. Alcohol like brandy or rum, often added generously. Sauces, like brandy sauce or custard, that make the whole thing even heavier. So, oops. A 100-gram serving of Christmas pudding can easily contain 330 to 400 calories, and most people often have a big piece. Add a generous spoonful of sauce, and you’re easily over 500 calories per serving. After your dinner, too. Bit of a waste for your waistline, right? Unfortunately, there are more desserts you might want to skip: Tiramisu This Italian dessert with mascarpone, sugar, whipped cream, and ladyfingers soaked in coffee and liqueur typically contains 350-450 calories per serving. Sticky toffee pudding A moist, caramel-like pudding often served with toffee or caramel sauce. This dessert can reach 450-500 calories per serving. Chocolate fondue While you share the calories of the chocolate with fruit, this dessert is still calorie-dense. Melted chocolate contains about 530 calories per 100 grams, and the marshmallows or cookies add even more. Okay, again: we’ll focus on what we eat in the new year. But what can we eat that’s a bit lighter? There’s plenty of choice if you want to keep it light. Opt for a cake with lots of fresh fruit and less sugar, for example. A sorbet ice cream cake is perfect. Sorbet has very few calories, around 80-120 per scoop. And pavlova is also fun, pretty, and quite healthy. This meringue dessert with fresh fruits is lighter than most Christmas treats (about 150-200 calories per serving). Take advantage of that and enjoy!
Narcisme is overal. Van die vriend die alleen maar over zichzelf praat tot die collega die jouw ideeën presenteert alsof hij ze zelf heeft bedacht. Maar wist je dat er ook een gevaarlijkste vorm van narcisme bestaat? Een die zo destructief is dat je er letterlijk voor moet oppassen? In dit artikel neem ik je mee door de duistere diepten van kwaadaardig narcisme (ja, dat is echt een ding), hoe het verschilt van de meer ‘alledaagse’ narcist, en hoe je jezelf ertegen kunt beschermen. Wat is narcisme ook alweer? Kort gezegd: narcisme is een persoonlijkheidsstoornis waarbij iemand een opgeblazen gevoel van eigenwaarde heeft, een enorme behoefte aan bewondering, en weinig tot geen empathie voor anderen. Klinkt heerlijk, toch? Maar pas op: niet elke narcist is gevaarlijk. De ene kan gewoon uitputtend zijn, terwijl de andere ronduit eng is. De gevaarlijkste vorm van narcisme: kwaadaardig narcisme Volgens psychologen is het simpel: het gevaarlijkste type narcist is de kwaadaardige narcist. Deze mensen zijn niet alleen egocentrisch en manipulatief—ze combineren hun narcisme met antisociale en sadistische eigenschappen. Zoals in: ze genieten er letterlijk van om jou te zien lijden. Eng. Wat maakt kwaadaardig narcisme zo angstaanjagend? Ze: voelen zich superieur aan iedereen (en geloven echt dat ze gelijk hebben), have geen spijt wanneer ze iemand pijn doen, genieten stiekem van jouw pijn (emotioneel en fysiek), kunnen gewelddadig worden en escaleren sneller dan je denkt. Ze zijn vaak degenen die in instellingen eindigen, omdat ze niet kunnen functioneren in de normale samenleving. Pathologisch narcisme: minder eng, maar nog steeds giftig Een andere vorm die we vaker tegenkomen is pathologisch narcisme, ook bekend als klassieke narcistische persoonlijkheidsstoornis (NPD). Minder intens dan kwaadaardig narcisme, maar nog steeds extreem moeilijk om mee om te gaan. Het is niet ongebruikelijk dat mensen in leidinggevende posities dit type hebben. We hebben er eerder over geschreven—zoals in dit stuk over het herkennen van een narcistische baas. Hoe kun je het herkennen? Deze mensen: have een extreme behoefte aan bewondering (24/7 validatie, alsjeblieft), kunnen helemaal geen kritiek verdragen, manipuleren anderen om te krijgen wat ze willen, hebben moeite om stabiele relaties te onderhouden (ja, zelfs vriendschappen), en empathie? Nee, dat bestaat niet in hun wereld. Hoe herken je het gevaarlijkste soort narcist? Realiteitscheck: je herkent vaak pas een kwaadaardige narcist als je al diep in de situatie zit. Maar let op deze signalen—zodra je deze lijst in je hoofd hebt, zullen de puzzelstukjes op hun plaats vallen. Je voelt je gemanipuleerd maar kunt niet goed uitleggen waarom. Ze zijn extreem jaloers, controlerend en agressief wanneer ze niet hun zin krijgen. Elke ruzie wordt verdraaid zodat jij het probleem bent. Je voelt je uitgeput, leeg en vertrouwt je eigen gevoelens niet meer. Wat als je samenwoont met een narcist? Adem in, adem uit. Het kan ongelooflijk intens zijn, maar je bent niet alleen. Zoek hulp, praat erover (veel—serieus, het helpt om je hoofd leeg te maken), en weet dat je niet overdrijft. Narcisme is echt. En het is oké om te denken: ik kan dit niet meer aan. Tip: Bekijk Psychologie Magazine voor nuttige artikelen over het omgaan met moeilijke persoonlijkheden. Soms helpt het al om iemand te horen zeggen: Nee, je bent niet gek. Het is echt zo erg als het voelt. 5 tekenen dat je met een gevaarlijke narcist te maken hebt: Ze (stiekem) genieten van jouw verdriet of falen. Je voelt je schuldig of klein zonder duidelijke reden. Ze isoleren je langzaam van vrienden en familie. Je twijfelt constant aan je eigen gevoelens en herinneringen. Je loopt altijd op eieren. Als dit bekend voorkomt: ren. Niet alleen weggaan. Ren. En onthoud: het is niet jouw schuld.
Narcisme is een lastige persoonlijkheidsstoornis: sommige mensen hebben het in een intensere vorm, anderen in een mildere. Deze individuen zijn vol van zichzelf en geloven altijd dat de schuld bij iemand anders ligt. Dus wat is het beste wat je tegen een narcist kunt zeggen? Narcisme is een persoonlijkheidsstoornis die wordt gekenmerkt door een opgeblazen gevoel van eigenwaarde, een gebrek aan empathie voor anderen, en een constante behoefte aan bewondering en validatie. Interactie met een narcist kan uitdagend zijn, maar er zijn strategieën die kunnen helpen om conflicten te verminderen en gezondere relaties te bevorderen. Een van de krachtigste hulpmiddelen bij het omgaan met narcisme is empathie, samen met het stellen van duidelijke grenzen. En dit is het beste om te zeggen: “Ik begrijp je.” Erken hun gevoelens—maar niet hun gedrag. Wanneer je communiceert met een narcist, is het belangrijk om empathie te tonen voor hun emoties, zelfs als je het niet eens bent met wat ze doen. Probeer hun gevoelens te begrijpen en te valideren, maar maak duidelijk dat bepaalde acties niet acceptabel zijn. Je zou iets kunnen zeggen als: “Ik begrijp dat je gefrustreerd bent, maar ik voel me niet prettig bij hoe je me behandelt.” Op deze manier laat je zien dat je begrijpt waar ze vandaan komen, maar maak je nog steeds duidelijk dat hun gedrag een grens overschrijdt. Verwacht niet meteen regenbogen en cupcakes. Verandering kost tijd, en het kan even duren voordat een narcist bereid is hun gedrag aan te passen. Maar door te laten zien dat je bereid bent om hen tegemoet te komen—dat je begrijpt, dat je hen begrijpt, en dat je je kunt voorstellen hoe ze denken—is de eerste stap naar het opbouwen van een betere dynamiek. Het laat hen voelen dat ze gehoord en gezien worden, en bovenal wil een narcist zich belangrijk voelen. Ze willen altijd gelijk hebben. Als je hun emoties erkent terwijl je hun gedrag niet goedkeurt, kunnen ze daar misschien daadwerkelijk mee werken. Het helpt hen om hun gevoelens van hun acties te scheiden. Door empathie te tonen, duidelijke grenzen te stellen en voor jezelf te zorgen, kun je effectiever omgaan met narcisme en gezondere relaties opbouwen—of het nu met familie, vrienden, collega's of romantische partners is. Het is belangrijk om te onthouden dat jouw welzijn altijd voorop moet staan, en dat het oké is om afstand te nemen van situaties die schadelijk zijn voor je mentale en emotionele gezondheid. En als je gewoon een beetje begrip biedt, krijg je vaak iets terug. Het is in ieder geval het proberen waard.
Kan je sterrenbeeld een neiging naar narcisme aangeven? Er valt zeker iets voor te zeggen—sommige persoonlijkheidskenmerken passen gewoon natuurlijk bij een Kreeft of een Ram, en niet zozeer bij een Maagd of een Weegschaal. Dus, welke sterrenbeelden worden het meest geassocieerd met narcistische eigenschappen? Hier zijn de top vier sterrenbeelden die vaak worden gekoppeld aan narcistische kenmerken: Leeuw (23 juli – 22 augustus) Leeuwen staan bekend om hun zelfvertrouwen en hun verlangen om in het middelpunt van de belangstelling te staan. Ze hebben sterke persoonlijkheden en houden ervan om bewonderd te worden. Deze eigenschappen kunnen gemakkelijk omslaan in narcisme als ze niet in balans zijn met empathie en zelfbewustzijn. Leeuwen voelen vaak de behoefte om de beste te zijn en kunnen moeite hebben met het omgaan met kritiek. Ram (21 maart – 19 april) Ram-individuen zijn gepassioneerd, assertief en niet bang om hun mening te geven. Ze zijn vastberaden en gedreven om hun doelen te bereiken—kwaliteiten die bewonderenswaardig kunnen zijn. Deze vastberadenheid kan echter soms omslaan in egocentrisme en een gebrek aan zorg voor de gevoelens van anderen. Ram kan impulsief en competitief zijn, wat bijdraagt aan narcistische neigingen. Weegschaal (23 september – 22 oktober) Weegschalen streven naar harmonie en schoonheid in hun leven, maar ze kunnen ook ijdel en zelfzuchtig zijn. Ze hebben een sterke behoefte aan goedkeuring en kunnen zichzelf in het middelpunt van hun relaties plaatsen. Hoewel Weegschalen vaak charmant en sociaal zijn, kunnen ze manipulatief worden om hun eigen doelen te bereiken en aandacht te krijgen. Schorpioen (23 oktober – 21 november) Schorpioenen hebben intense en magnetische persoonlijkheden. Ze zijn vastberaden en niet bang om achter te krijgen wat ze willen. Hun sterke wil en passie kunnen soms omslaan in obsessief gedrag en een gevoel van superioriteit. Schorpioenen kunnen geheimzinnig en controlerend zijn, wat bijdraagt aan narcistische neigingen. Nou, nu weet je het. Maar maak je geen zorgen—niet alle Weegschalen zijn narcisten. Gelukkig is het niet zo erg. En zolang je je ervan bewust bent, is dat al de helft van de strijd—want dan kun je je gedrag in de gaten houden.
Narcisme komt in veel soorten, vormen en graden—laten we dat duidelijk maken. Niet iedereen is extreem egoïstisch, bijvoorbeeld: je kunt behoorlijk sociaal zijn, maar soms iets meer nadruk leggen op je eigen geluk. Volgens experts zijn er 7 soorten narcisten. En het is een goed idee om ze allemaal te herkennen: er is een grote kans dat je iemand in je leven hebt die in een van deze categorieën valt. De Narcistische Winnaar: Deze mensen zien alles als een competitie en streven ernaar om de beste te zijn in alles, zelfs in situaties die geen wedstrijd zijn. Het succes van anderen wordt gezien als een persoonlijke nederlaag. Het Narcistische Slachtoffer: Dit type manipuleert situaties om als slachtoffer over te komen en neemt zelden verantwoordelijkheid voor hun eigen acties. Ze zien zichzelf als beklagenswaardig en verwachten dat anderen hun problemen oplossen, en raken snel beledigd als dit niet gebeurt. Ze moeten het middelpunt van de aandacht zijn in elk gesprek, altijd pratend over de vreselijke dingen die hen zijn “overkomen”. De “Ik Weet Het Beter” Narcist: Deze persoon is overtuigd van hun eigen superioriteit en presenteert meningen als feiten. Ze geven ongevraagd advies en kunnen geen tegenspraak verdragen. Dit is hoe het is, en nee, het is niet op een andere manier. Ze zijn eigenlijk het moeilijkst om een gesprek mee te voeren. De Narcistische Marionettenspeler: Dit type manipuleert anderen om situaties in hun voordeel te sturen. Ze exploiteren de zwaktes van anderen om hun doelen te bereiken—vooral op het werk kan dit erg frustrerend zijn om mee om te gaan. De Narcistische Tegenstander: Deze persoon ziet iedereen om zich heen als een vijand en vertoont boos gedrag, zoals schreeuwen in het verkeer of onbeleefd zijn tegen personeel. Dit gedrag geeft hen een gevoel van controle, waardoor ze sterk en stoer lijken, maar resulteert vaak in weinig sociale relaties. Ze zijn stiekem behoorlijk eenzaam en hebben niet veel hechte vrienden. De Status Narcist: Voor deze persoon zijn geld, macht en sociale status van het grootste belang. Ze hebben weinig zelfreflectie en zoeken constant externe erkenning en prestige. Gesprekken draaien altijd om hun nieuwe functietitel of hun nieuwste auto, of waar ze als volgende naartoe reizen… zolang het maar over hun fabuleuze bezittingen en rijkdom gaat. De Koninklijke Narcist: Dit type gelooft dat ze speciale behandeling verdienen zonder het te verdienen, denkend dat ze simpelweg meer waard zijn dan iedereen. Ze verwachten dat regels niet voor hen gelden en reageren verontwaardigd wanneer ze gecorrigeerd worden. Ze beschouwen zichzelf als boven iedereen. Niet bepaald de meest aangename groep, toch? Herken je flitsen van narcisme in je moeder, vader, vriend of zus? Het lastige is dat narcisme zo'n veelvoorkomende stoornis is en op zoveel manieren kan verschijnen dat een persoon zelfs meerdere types tegelijk kan vertonen. Het is dus mogelijk om verschillende signalen in één persoon te herkennen. Maar deze zeven vormen zijn de meest voorkomende en het is de moeite waard om ze te onthouden: laat het je niet gek maken. Het draait echt niet altijd om jou.

Image: Netflix

We hebben waarschijnlijk allemaal wel eens een narcist in ons leven ontmoet. En narcisten kunnen niet goed omgaan met kritiek, toch? Er is één ding dat je absoluut niet tegen een narcist moet zeggen. En het is heel simpel: “Het draait niet allemaal om jou.” Een soort uitspraak die verkeerd valt bij iedereen met narcistische neigingen. Narcisme staat bekend als een persoonlijkheidsstoornis waarbij mensen zichzelf als zeer belangrijk beschouwen. Een vleugje egoïsme, zou je kunnen zeggen. Ze geloven dat ze altijd gelijk hebben en dat de wereld echt om hen draait. Ze houden ervan om selfies te plaatsen, zijn altijd bezig met hun uiterlijk en hoe ze overkomen op anderen. Het grappige is, ze kunnen heel sociaal lijken op evenementen. Ze zijn charmant, grappig – ze weten precies wat anderen willen. Maar van binnen is er iets wat je liever niet tegenkomt: bedrog. Want als dingen niet gaan zoals ze willen, kunnen ze in een oogwenk weggaan. Je vriendschap of relatie met een narcist kan zo eindigen. Vooral als je ze niet geeft wat ze willen en terugduwt: als je zegt dat de wereld niet om hen draait, raken ze snel moe van jou. Ze willen manipuleren en de controle hebben. Niet door jou geleid worden. "Het draait niet altijd om wat jij wilt!" is een variatie van die zin die ze niet willen horen. Ze kunnen het niet aan. Deze zin gaat tegen hun egocentrische wereldbeeld in en kan hen frustreren, omdat ze niet kunnen verdragen dat ze uitgedaagd worden of de controle over een gesprek verliezen. Narcisten hebben moeite om hun eigen fouten of tekortkomingen onder ogen te zien, dus uitspraken als deze kunnen hen echt van streek maken. En weet je wat? Dat is eigenlijk iets om blij mee te zijn. Want dit te zeggen houdt narcisten mooi op afstand. Ga je gang, meid.